هيچ‌وجه قابل اعتماد نيست . از ديگرسو ارقام مربوط به لشكريان منظم مغول را ، كه به گفتهء رشيد الدين « 1 » به هنگام مرگ چنگيز خان فقط به 129000 تن بالغ بوده نيز نمىتوان ماخذ قرار داد . فقط دستجاتى كه نيروى جنگى خاصهء مغولستان را تشكيل مىداده و پس از چنگيز خان به ارث به تولوى خان رسيده بوده ، كلا جزء اين رقم آمده . و از لشكريان سه برادر ديگر نيز فقط از دستجات مغولى كه به ايشان داده شده بوده ( به هريك 4000 نفر ) ياد شده و بىشك اين عده بخش كوچكى از قوائى را كه هريك از ايشان در قلمرو خويش بدان متكى بودند ، تشكيل مىداده است . ضمنا اين نكته نيز مسلم است كه در لشكركشى به غرب نقش اصلى را دستجات لشكرى شاهزادگان مزبور ايفاء مىكرده‌اند . از آنجائى كه امر تسخير چين و تنگوت هنوز پايان نيافته بوده ، گمان نمىرود كه چنگيز خان سركردهء جناح چپ خود موخولى را ، كه تقريبا نيمى از لشكريان منظم در زير فرمان او بوده‌اند ، از مردان لشكرى محروم كرده باشد . از ديگرسو ، چنان كه از گفته‌هاى چان‌چو « 2 » مستفاد مىگردد ، سردار كل جناح راست بغرجى نويان در لشكركشى شركت داشت . بنا بقول جوزجانى « 3 » فوج ارسلان خان از 6000 تن مركب بوده . دربارهء شمار افواج ايدى قوت و سقناق تگين اطلاعى در دست نيست . از اخبار مربوط به تقسيم افواج مغولى چنين برمىآيد و انگيزهء اين حدس است كه لشكر چنگيز خان بر روى هم كمتر از 150000 و بيش از 200000 تن نبوده است .

--> ( 1 ) - چاپ برزين ، بخش XV ، ( متن ، 195 و بعد ) ؛ ترجمه ، 132 و بعد . ( 2 ) - چان - چون ، ترجمهء كافاروف ، 318 ، 414 ( حاشيه ) ؛ 81 . vol . I , p ؛ « Bretschneider , « Researches . ( 3 ) - ترجمهء راورتى ، II ، 1004 ؛ ( ناسائو - ليس ، 343 ) .