داخلى دولت مزبور شدند . در چنين شرايطى هجوم صحرانشينان به سرزمينهاى ثروتمندتر اقوام با فرهنگ و تمدن امرى اجتناب ناپذير بوده . مع هذا چنگيز - خان در آن سالها هنوز از ضعف دولت خوارزمشاه بىاطلاع بوده و بطورى كه از تداركات وى براى جنگ برمىآيد نيروى جنگى خوارزمشاه را خيلى دست بالا مىگرفته . و اگر - در چنان اوضاع و احوالى محمد خوارزمشاه رضا مىداد ، مغولان ، محتملا ، تا مدتى به داشتن روابط بازرگانى صلح‌آميز با قلمرو وى اكتفا مىنمودند . بنا به گفتهء ابن اثير « 1 » خوارزمشاه از زمان جنگ با كوچلك طرق بازرگانى تركستان را مسدود ساخته بوده . چنگيز خان كه تدارك انتقام‌گيرى از خوارزمشاه را مىديده ، ناگزير مىبايست پيش از هر كارى كار كوچلك را يكسره كند . چژبه ( جبه ، يمه ) نويان با لشكرى كثير عليه وى اعزام شد « 2 » . سردار مغول با مهارت فراوان از تضييقاتى كه كوچلك « 3 » نسبت به پيروان اديان ديگر روا ميداشت بهره گرفت و قلمرو دولت

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، XII ، 236 ؛ CMIZO ، I ، 5 ؛ صحبت از موقوف داشتن فروش منسوجات و ديگر كالاها به صحرانشينان در ميان است ، ولى در ترجمه اشتباها بر خلاف قلمداد شده . ( 2 ) - دربارهء املاى اين اسم رجوع شود به : . sq ، 172 . Pelliot , « A propos des Comans » P . ( 3 ) - محتملا دوسون ( 172 . Histoire des mongols P , t . I , p ) رقم 20000 را از نسوى اخذ كرده و چنان كه ديديم ( ص حدود 768 ) گفتهء نسوى مربوط به جنگ با كوچلك نمىباشد . در تأليف رشيد الدين ( چاپ برزين ، متن ، بخش VII ، 164 ؛ ترجمه ، بخش V ، 127 ) خبرى مندرج است كه ايدى قوت اويغور با گروهى كوچك ( 300 نفر ) در لشكركشى شركت داشته ؛ در تأليف جوينى نيز چنين است ( نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 16 ؛ چاپ قزوينى ، I ، 33 ) .