به وى محول ساخته بود و به طورى كه در افسانهء بهادران منقول است دستورات زير را به وى داده بوده : « داورى و مجازات مربوط به امور دزدى و فريب را به تو محول مىكنم . آن كس كه شايستهء مرگ است او را به سياست اعدام برسان . آن كس كه سزاوار مجازات است ، مجازات كن . در امور تقسيم املاك مردم تو تصميم بگير . تصميمات مربوط به امور را بر لوحه‌هاى سياه بنويس تا بعد ديگران آن را دگرگون نسازند » « 1 » كلمه‌اى كه براى داور ( يرغوچى ) استعمال مىشده ، هنوز در افسانهء بهادران ( يعنى يوآن - چائوبى - شى ) ديده نمىشود . بعدها حافظ ياسا فرزند دوم چنگيز خان چغتاى بوده « 2 » .

--> ( 1 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 115 . بنا به گفتهء رشيد الدين ( چاپ برزين ، متن ، بخش VII ، 75 ؛ ترجمه ، بخش V ، 59 ) وى اين وظيفه را به درستى انجام داد و در بازجوئى از اشخاص جنبهء بيطرفى را مراعات مىكرد و به اعترافاتى كه بر اثر ترس و تهديد به عمل آمده بوده ترتيب اثر نمىداد . احكام قضائى وى نمونه‌اى براى ازمنهء بعدى بوده . ( بطورى كه پ . پليو خاطرنشان كرده ترجمهء كافاروف [ در اين مورد ] ( يعنى « لوحه‌هاى سياه » ) كه و . بارتولد و و . ولاديميرتسوف نيز از او متابعت كرده‌اند ، نادرست است . و در واقع « تسين - تسه » ( ؟ ts ' ing - ts ' o ) در ترجمهء چينى « يوآن - چائو - شى » ترجمهء تحت اللفظى اصطلاح « ككه‌دبتر » - يعنى « دفتر - كبود » است . مردم تابع هريك از بزرگان مغول و همچنين احكام قضائى در « ككه‌دبتر » ثبت مىشده . رجوع شود به : 40 - 38 . Pelliot , « Notes sur Le Turkestan » , PP در حاشيهء نسخه بارتولد ( چاپ انگليسى ) در اينجا چنين يادداشت شده : « به گفتهء پليو ، 39 ، ترجمهء ؟ r » ts ' ing - ts ' o ؟ bta ؟ kokoda » است - تحريريه ) . ( 2 ) - . 100 . d ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . II , P « متون » ، ص 105 - 104 ( جوينى ؛ هم‌چنان در چاپ قزوينى ، I ، 29 ) .