سلامان سمرقند ، يعنى جلال الدين و فرزندش شمس الدين و برادرش اوحد الدين به نسا فرستاده شدند « 1 » . تصادم شديد ميان سلطان و مادر او فقط هنگامى وقوع يافت كه خوارزمشاه از عراق بازگشته در نيشابور اقامت كرده بود ( در اواخر زمستان و اوايل بهار سال 615 هجرى / فوريه و مارس سال 1218 ميلادى « 2 » ) سلطان نظام الملك وزير را متهم به بىلياقتى و رشوه‌خوارى كرده خلع نمود و به خوارزم فرستاد و گفت : « به درگاه معلم خود بازگرد » . اين سخنان اشاره‌اى بود دشمنانه به ملكه تركان خاتون . رفتار ملكه تصادم را تشديد كرد . تركان خاتون در پايتخت خوارزم با تشريفات و تجليل تمام از وزير مخلوع پذيرائى كرد و ويرا به وزارت وارث و وليعهد تاج و تخت منصوب نمود . سلطان چون از اين امر در ماوراء النهر اطلاع حاصل كرد يكى از نزديكان خويش را كه عز الدين طغرل نام داشت به خوارزم فرستاده فرمود سر وزير را از تن جدا كند . تركان خاتون طغرل را موقوف ساخت و نه تنها از اجراى خواست سلطان مانع شد بلكه مأمور مزبور را مجبور كرد در ملاء عام و در حضور همهء اهل ديوان اعلام كند كه سلطان انتصاب نظام الملك را مورد تصويب قرار داده « 3 » . سلطان ناگزير به اين امر تن درداد و بدين قرار معلوم مىشود كه در نواحى تابعهء تركان خاتون ، حكومت محمد خوارزمشاه عملا مورد شناسائى

--> ( 1 ) - نسوى ، سيرت جلال الدين » ، متن 25 - 23 ؛ ترجمه 43 - 41 . ( 2 ) - سلطان در اواسط بهار ( آوريل ) در مرو بوده ( ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XII ، 207 . ) ( 3 ) - نسوى ، « سيرت جلال الدين » ، متن 31 - 28 ؛ ترجمه ، 55 - 49 . در ترجمه ( 55 ) عز الدين يك جا كريم الدين ناميده شده است . اين خطا در اصل وجود ندارد .