غلامان بسيار براى انخراط در سلك نگهبانان خود ابتياع مىكرد . شمار نگهبانان التونتاش حتى محمود را هم بيمناك ساخته بود « 1 » . گرچه التونتاش كماكان خويشتن را تابع دولت غزنوى مىشمرده ، ولى محمود نيك مىدانست كه وى ممكن است هر لحظه علم عصيان برافرازد و با اتكاء به لشكريان خويش توجه به فرامينى كه از غزنه يا بلخ فرستاده مىشود نكند . محمود كوششهائى به عمل آورد تا خوارزمشاه را با فريب به غزنه بكشاند ولى اين تشبثات با موفقيت قرين نگشت . مسعود نيز به اين‌گونه توطئه‌ها و تحريكات توسل جست ولى توفيقى نيافت « 2 » . مع هذا التونتاش آشكارا قيام نكرد ، ولى به توصيهء وزير خويش به نحوى صريح نشان داد كه اگر فردى از اتباع وى بازيچهء تحريكات دولت غزنوى گردد ، چه سرنوشتى در انتظار وى خواهد بود « 3 » . پس از مرگ التونتاش ، مسعود جرأت نكرد حكومت را از اخلاف وى منتزع كند ولى اقداماتى به عمل آورد كه قدرت ايشان را تقليل دهد . سعيد فرزند سلطان مسعود به لقب خوارزمشاه ملقب گشت و هارون پسر التونتاش مىبايست فقط به سمت نمايندهء شاهزاده مزبور ( خليفة الدار ) در خوارزم حكومت كند . خلعت و هدايائى كه هارون دريافت داشت فقط نيمى از آنچه به پدر او داده شده بوده است « 4 » . در بهار سال 426 هجرى هارون نافرمانى ظاهر ساخت . بهانهء ظاهرى عصيان

--> ( 1 ) - نظام الملك ، چاپ شفر ، متن ، 206 ؛ ترجمه ، 302 - 300 ؛ متون ، ص 90 - 89 ( عوفى ) . ( 2 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 91 - 389 و بعد ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 86 ، 316 و بعد . ) . ( 3 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 411 - 410 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 333 - 332 ) . ( 4 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 439 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 355 ) .