واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
571
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
حقوق عمومى منتقل شده بوده . دولت و كشور ملك همهء عشيرت و خاندان خان شمرده مىشده و به سهمها [ يا اقطاعات ] ى كثير و كوچك منقسم مىشده و گاه تابعان [ خانهاى جزء ] مقتدر حكومت رئيس دولت را بالكل به رسميت نمىشناختند . شيوهء اقطاع - مانند هميشه - غالبا سبب جنگهاى خانگى و تغيير و تبديل دائم فرمانفرمايان بوده . و بدين جهت به هيچگونه نمىتوانيم تاريخ و مدت فرمانفرمائى فلان يا به همان عضو اين خاندان را مشخص و معين سازيم . حتى مسكوكات قراخانيان كه به مقدار زياد بدست ما رسيده نيز به حل اين موضوع كمك نمىكند - زيرا كه بسبب فقدان مدارك دقيق تاريخى غالبا نميدانيم كه القاب مختلف مذكور و منقور بر يك سكه متعلق به شخص واحدى مىباشد يا از آن چند كس است . قراخانيان در اوايل قرن پنجم هجرى ( قرن يازدهم ميلادى ) نهضتى را كه از طرف ابو ابراهيم اسمعيل سامانى - يكى از برادران منصور و عبد الملك برپا شده بود سركوب و خاموش كردند . برادران منصور و عبد الملك - را به اسارت به اوزگند برده بودند و ابو ابراهيم مذكور با لباس زنانه از اسارت گريخته بوده « 1 » . اسمعيل كه به لقب « منتصر » ملقب شده بود وارد بخارا شد و از آنجا به خوارزم رفت و عدهء كثيرى پيرو در گرد خويش جمع كرد و محتملا اين عمل وى با موافقت خوارزمشاه ابو الحسن على پسر و جانشين مأمون بوده كه در سال 387 هجرى / 997 ميلادى بدست
--> ( 1 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 61 ؛ عتبى - منينى ، I ، 320 ؛ نرشخى ، چاپ شفر ، 217 . در كتاب لن پول و ترجمهء من ( « دودمانهاى مسلمان » ص 108 ، 109 ) وى بخطا ابراهيم خوانده شده .