واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
569
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
دشمنان ايشان - مانند ابو على وفائق متوجه بوده است . مردم كه عقيدهاى به مواعظ خطيبان نداشتند روى « به كسانى آوردند كه فقيهان ايشان شمرده مىشدند » يعنى - بنا به حدس درست بارون و . ر . روزن - به روحانيان غير رسمى كه همواره نفوذشان در ميان اهالى بمراتب بيش از خطيبان و امامان منصوب از طرف دولت بوده - روى آوردند . بطوريكه هميشه در موارد متشابه پيش مىآيد « 1 » صحرانشينان خرافاتى كه بالنسبة مدت قليلى از اسلام آوردنشان مىگذشته بيش از دولت متمدن و با فرهنگ به دين و خدمتگزاران آن احترام مىگذاشتند . بدينسبب علىرغم عقيدهء بارونو . ر . روزن دليلى نمىبينيم كه فقيهان را « بىشك » قراخانيان به رشوه خريده بودند . به هر تقدير مردم به اندرز معلمان خويش گوش فرا داده تصميم گرفتند كه « چون مبارزه بر سر نعمتهاى اين جهانى درگير شود » مسلمانان نبايد « خود را به كشتن دهند » . ايلك اعلام داشت كه علت رفتن او به بخارا فقط ابراز دوستى نسبت به سامانيان و دفاع از ايشان است . اهالى مقدم فاتحان را بدون ابراز مقاومت پذيره گشتند . پيشوايان نيروهاى نظامى بخارا ، يعنى بگتوزون و ينال تگين داوطلبانه به اردوگاه فاتحان رفته و در آنجا بازداشت شدند . روز دوشنبه
--> ( 1 ) - 364 p ، « Essai » ، Dozy . ( 2 ) - در تأليف گرديزى ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 139 ؛ نسخهء خطى كمبريج ، ورق b 111 ؛ ( چاپ محمد ناظم ، 61 ) چنين است ؛ در تأليف عتبى ( نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 60 ؛ عتبى - منينى ، I ، 319 ؛ نرشخى ، چاپ شفر ، 216 ) و در منابع متأخر ( ميرخواند ، « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 197 ) سهشنبه نوشته و اشتباه است .