واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
517
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
شد « 1 » . وى با دستهاى كوچك ( 2500 نفر ) بر سر راه لشكريان الياس كمين كرد و نيروهاى وى را متفرق ساخت . گويا عدهء لشكريان الياس به 30000 بالغ بوده . محمد بن حسين بن مت همرزم اصلى الياس « 2 » به طراز گريخت و بنا به ميل حكومت بخارا از طرف دهقان محل به قتل رسيد . الياس كوشيد تا به يارى ابو الفضل بن ابو يوسف والى شاش مجددا شورشى برپا كند ولى توفيق نيافت و به كاشغر گريخت و با خاندان « دهقان » آنجا كه طغان - تگين نام داشت وصلت كرد . الياس پس از حملهء به فرغانه كه با عدم موفقيت روبرو شد سرانجام پيشنهاد عفو پسر عموزادهء خود را پذيرفت و از كاشغر به بخارا بازگشت « 3 » . مقارن همين زمان يكى از مشهورترين رجال عهد دولت سامانيان يعنى وزير ابو الفضل محمد بن عبيد اللّه بلعمى به تصدى امور ملك و حكومت دعوت شد . نهضت جديد در حدود سال 318 هجرى / 930 ميلادى « 4 » در زمان سفر نصر به نيشابور وقوع يافت . سه برادر امير نصر - يحيى و ابراهيم و منصور
--> ( 1 ) - دربارهء سكهء مسينى كه به نام اين امير بوده به مقالهء من تحت عنوان « ازمينسك - كابينه » II ، 659 رجوع شود ( 2 ) - چنانكه بعد خواهيم ديد سپهسالارى كه اصلا از اسفيجاب بوده در پايان قرن چهارم هجرى به اين نام خوانده مىشده ؛ اين امكان قوى است كه همرزم الياس نيز از خاندان امراى اسفيجاب بوده است . ( 3 ) - ابن الاثير چاپ تورنبرگ ، VIII ، 97 ، مير خوند ، « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 237 . ( 4 ) - تاريخ دقيق اين حادثه مورد اختلاف است ( رجوع شود به ابن الاثير ، VIII ، 154 ؛ ميرخوند ، « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 138 ، 245 ) .