خويش را تصديق كرده گفت فقط خواسته بود آزمايشش كند . سامانيان حتى پيش از طاهريان به قدرت رسيده بودند ولى سمت آنان مقامات حكومتى ماوراء النهر بوده كه تابع والى خراسان بوده است . سامان - خدات ، نياى آن دودمان بانى و صاحب ده سامان در ناحيهء بلخ « 1 » ، از اعقاب بهرام چوبينه سردار ساسانى شمرده مىشده كه در سال 591 ميلادى به نزد تركان گريخته بوده . سامان خدات از حمايت و عنايت اسد بن عبد اللّه القشيرى ( متوفى به سال 121 هجرى / 738 ميلادى ) بهره‌مند بوده و اسلام آورد و ، بافتخار حامى خويش ، فرزند خود را اسد ناميد . دربارهء وقايع زندگى اسد اطلاعى در دست نداريم . پسران وى يعنى نوح و احمد و يحيى و الياس در امر سركوبى شورش رافع بن ليث « 2 » شركت جسته بودند و بعدها در خدمت مأمون خليفه بوده مورد عنايت و مرحمت او قرار گرفته بودند . غسان بن عباد والى خراسان ( 204 تا 206 هجرى / 821 - 819 ميلادى ) بنا به ميل خليفه نوح را به سمت فرمانفرمائى سمرقند و احمد را به همان سمت در فرغانه و يحيى را به فرمانروائى شاش و الياس را به حكومت هرات منصوب كرد « 3 » .

--> ( 1 ) - در بيشتر منابع چنين است ؛ مقدسى ( 338 ؛ ياقوت ، « معجم » ، I I I ، 13 ) سامان را در حومهء سمرقند قرار داده . ( 2 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 74 . ( 3 ) - ميرخواند چنين نوشته ( « تاريخ سمرقند » ، چاپ دفرمرى ، 2 ، 113 ) ؛ به گفتهء حمد اللّه مستوفى قزوينى ( نرشخى ، چاپ شفر ، ضميمه ، 100 ) الياس - شاش و يحيى - هرات را دريافت داشت ؛ ولى در چاپ براون ( حمد اللّه قزوينى ، « تاريخ گزيده » ، متن ، 379 ) : الياس - هرات و يحيى - شاش را دريافت داشت ( بجاى « شاش » در نسخ خطى « اشناس » و « اشفاس » نوشته و همچنين در ترجمه ( 73 ) Ashnas آمده .