كم‌عيار زمان متأخرتر كه گاهى كلمات عربى بر آنها منقور است ديده مىشود - مثلا به اسم خليفه المهدى ( هم عصر مسيب ) . تاكنون سكه‌هائى كه وضوحا اسامى محمد ، مسيب و يا غطريف بر آنها خوانده شود يافت نشده . فقط بر پاره‌اى از سكه‌ها پس از علامت و سخنان مذهبى نام محمد تكرار شده كه ممكن است مربوط به محمد بن دهده باشد « 1 » . به نظر من سخنان نرشخى و سمعانى ( به‌رغم عقيدهء استاد ن . اى . وسلوفسكى « 2 » ) جاى شكى باقى نمىگذارند كه اسامى سه حاكم مزبور - نه به حروف عربى - بلكه به خط آرامى بر سكه‌ها نقش شده بوده ( همچنان‌كه در سكه‌هاى عربى - پهلوى چنين بوده ) . اين‌گونه درهم‌ها مانند ديگر مسكوكات كم‌عيار از گذشت ايام سخت زيان ديدند . نه تنها خط آرامى ، بلكه نوشته‌هاى عربى نيز به زحمت زياد خوانده مىشود . حتى قرائت كلمات به صورت « بخار خدات » كه لرخ توصيه كرده و صحيح و بلاترديد به نظر مىرسيده مورد مخالفت ا . دروئن واقع شده و ضمنا استاد آ . دوننر معترف است كه دلائل مخالفت دروئن اساسى و درست است . يك نكتهء ديگر هم موجب شگفتى است به اين معنى : در همان زمانى كه درهمهاى غطريفى فقط در بخارا رايج بوده ، مسكوكاتى كه اصطلاحا درهم بخار - خداتان ناميده مىشود در سمرقند و خجند و خيوه هم يافت مىشده است « 3 » . بنابراين تاكنون آن‌چه از تحقيقات سكه‌شناسى معلوم شده منحصر به اين نكته

--> ( 1 ) 128 . Bilingual coins » p » ، thomas ؛ 11 . notice » p » ، Tresenhausen در اينجا شايد به جاى « محمدله » بايد « محمديه » خوانده شود . نيك معلوم است كه نام خليفه مهدى - محمد بوده . و به احتمال قوى سكه‌ها به نام وى ضرب مىشده . ( 2 ) - رجوع شود به ماقبل ، حاشيه ) . ( 3 ) - . 423 . Sur les monnaies . p » ، Lerch