واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
428
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
ابو مسلم موفق به جلب همهء دشمنان امويان و از آن جمله بخشى از خوارج سجستان « 1 » و يمنيان كه زير فرمان كرمانى بودند ، به طرف خود شد . عدهاى كه نصر در تحت رياست پسر حارث گسيل داشته بود - يمنيان را در كمينگاهى گرفتار كردند . كرمانى كشته شد « 2 » ولى فرزندان او على و عثمان كماكان متحدان ابو مسلم بودند و باقى ماندند . در آغاز سال 131 هجرى / 748 ميلادى نصر مجبور به ترك خراسان گرديد و در پائيز همان سال در ايران بدرود جهان گفت . در پايان سال 132 هجرى / 749 ميلادى در آسياى غربى نيز قدرت از امويان سلب گشت و به دست عباسيان افتاد و اين انتقال عملى انجام شده بود . بدينقرار ابو مسلم فقط از طريق متحد ساختن عناصر گوناگون بر حاكم اموى پيروز گرديد . بالطبع پس از پيروزى بر دشمن مشترك لازم بود كوشش - هاى تازهاى به عمل آيد تا اين تودهء عظيم سر از اطاعت نپيچد و ضمنا حريفان خطرناك را از ميدان بدر كند . همرزمان عمدهء ابو مسلم عبارت بودند از ابو داوود خالد بن ابراهيم و زياد بن صالح الخزاعى . نخست كار رهبران يمنيان ساخته شد . عثمان در ختل به دست داوود به قتل رسيد و همان روز ابو مسلم على [ فرزند ديگر كرمانى ] را كشت « 3 » . نتايج امارت عباسيان نه مىتوانست پيروان عرب ايشان را راضى كند و نه هواخواهان ايرانيشان را . ابو مسلم پس از غلبه بر دولت اموى بناچار وارد مبارزه عليه نهضتهاى مردم اعم از نهضت اعراب و يا ايرانيان گشت . در نيشابور از ميان آتشپرستان
--> ( 1 ) - شهرستانى ، ترجمهء هاآربروكر ، I ، 149 . ( 2 ) - طبرى ، I I ، 1975 . ( 3 ) - همانجا ، 2000 - 1999 .