مسافر از آب رود مىگذشته . از اينجا چنين نتيجه توان گرفت كه بخشى از ربض اخسيكت در كرانهء جنوبى سيردريا ( سيحون ) قرار داشته . از خوقند به باب كه اكنون پاپ ناميده مىشود راهى وجود داشته ( 5 فرسخ ) و از آنجا به اخسيكت « 1 » مىرفتند ( 4 فرسخ ) . از قبا تا اخسيكت ده فرسخ مسافت بوده يعنى 3 فرسخ تا اشتيقان و هفت فرسخ از اشتيقان تا كرانهء سيردريا . اما راجع به جادهء خجند به اخسيكت جغرافيون منازل زير را ذكر مىكنند « 2 » خجند صامغر [ « صامغار » - ابن خرداذبه ] 5 فرسخ ( يك مرحله ) خجستان 4 فرسخ ( 2 منزل ) ترمقان 7 فرسخ ( 1 مرحله ) باب 3 فرسخ ( نيم مرحله ) اخسيكت 4 فرسخ ( 2 منزل ) صامغر كه تاكنون نيز به همين نام خوانده مىشود قريه‌اى بود بزرگ واقع در جلگه و خجستان نقطه‌اى مستحكم بوده نزديك رشته جبالى كه به كوههاى ايلاق مىپيوسته . در آن نزديكى كانهاى بزرگ نمك قرار داشته . و نمكى كه به دست مىآمده نيازمنديهاى مردم شاش و خجند و ديگر نواحى را رفع مىكرده . بطورى كه معلوم است اكنون نيز نمك سنگ در كوههاى نزديك صامغر استخراج مىشود . ترمقان و باب ( كه شهرى بزرگ و ثروتمند بوده ) بر كرانهء سيردريا برپا بودند . در قرن نهم ميلادى ( سوم هجرى ) مسافران غالبا مسافت ميان خجستان و باب را يك روزه طى مىكردند و از ترس تركان

--> ( 1 ) - استخرى ، 336 - 335 . ( 2 ) - مقدسى ، 341 ؛ ابن خردادبه 30 - 29 ؛ قدامه 208 - 207 ،