واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
361
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
جلالآباد « 1 » با خبر بوده است « 2 » . جمال قرشى « 3 » از آرامگاه 2700 تن از صحابهء پيامبر ( ص ) و پيروان آنان در محل اسپيدبلن ياد مىكند . اينان را عثمان خليفه به آنجا گسيل داشته بود و رئيس ايشان محمد بن جرير بوده و همه در جنگ با كفار كشته شدند . اين محل اكنون نيز به همان نام در درهء « كاسان - ساى » برپاست ( شچربينا - كرامارنكو اشتباها اينجا را « سفيد - بلند » ناميده ) ن . ن . شچربينا - كرامارنكو « 4 » در اين نقطه روايت داستانى را - كه با گفتهء جمال قرشى بسيار مشابهت داشته - از بوميان شنيده است . جمال قرشى ، گذشته از آن ، مىنويسد كه قبر عبد اللّه نوادهء امام حسين ( ع ) و برادر امام محمد باقر ( ع ) كه در سال 731 ميلادى ( 113 هجرى ) درگذشته در خوقند قرار دارد . سرانجام بايد گفت كه قبر قتيبه عرب فاتح ماوراء النهر كه در سال 715 ميلادى ( 96 هجرى ) كشته شده نيز زيارتگاه بوده است . نرشخى « 5 » و جمال قرشى « 6 » از مقبرهء قتيبه ( در محل رباط سرهنگ و دهكدهء كاخ ) ياد مىكنند . اكنون نيز بوميان آرامگاه « امام شيخ قتيبه » را در بخش جلال قودوك ، بلوك انديجان ، به مسافران نشان مىدهند « 7 » .
--> ( 1 ) - در مقالهء آقاى شچربينا - كرامارنكو ( « در اماكن مقدسهء اسلامى » ، ص 52 ) - جلالآباد . ( 2 ) - مقدسى ، 46 . ( 3 ) - « متون » ص 148 . ( 4 ) - « در اماكن مقدسهء اسلامى » ، ص 51 ؛ رجوع شود نيز : ماسالسكى ، « سرزمين تركستان » ، ص 702 . ( 5 ) - چاپ شفر ، 57 . ( 6 ) - اينجا به صورت « كليج » . ( 7 ) - سال سوم PTKLA ص 4 ( صورت مجلس شمارهء 1 مورخ 11 دسامبر 1897 ) . اين رستاق تا 1898 جزو بخش اوش بوده .