واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
317
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
است . كندك با كش سه روز راه فاصله داشته « 1 » و محتملا در درهء قيچى - او رو - دريا و شايد در محل قريهء قرهخوال قرار داشته . سمعانى و ياقوت از قريهء كندك سخنى نگفتهاند . ظاهرا سمعانى در اين ناحيهء كوهستانى نبوده است و از نسف به ترمذ از طريق كالف رفته . و محتملا توجيه اينكه سمعانى ( و به دنبال وى ياقوت ) حتى موضع قريههائى را - كه خيلى به كش نزديكتر بودهاند - در قلمرو نسف قرار ميدهند در همين نكته است . در تاريخ لشكركشيهاى تيمور « 2 » بالكل به نامهاى ديگرى برمىخوريم ، و از آن جمله بيش از همه از مرز طبيعى تنگ - حرام و رود چكداليك يا شكداليك ( اكنون « - قيچى - او رو - دريا » ) - كه شاخههاى آن در محل كتلش [ كاتليش يا قاتليش ؟ ] به يكديگر مىپيوستند ياد شده - و محل چكچك در شمال در آهنين كه اكنون درهء چكمه مىباشد و در قعر آن دره رودكى به همان نام جارى مىباشد مذكور افتاده . از كندك تا در آهنين ( به فارسى ) « 3 » كه تنگ بزغاله كنونى باشد يك روز راه بوده . و پس از عبور از تنگ مزبور پس از سه روز به ترمذ مى - رسيدند . منازل بين راه عبارت بوده از : رباط رازيك و هاشمگرد ( به ماقبل ص 186 رجوع شود ) . در تأليف مقدسى نامهاى رباط رازيك و هاشمگرد از قلم افتاده و بهجاى آن قريه قرچه نام برده شده . از دروازهء آهنين به
--> ( 1 ) - به گفتهء مقدسى ( 342 ) - فقط يك منزل و اين محال است . ( 2 ) - شرف الدين يزدى ، ترجمهء پتى دلاكروآ ، I ، 108 - 111 ، 123 ، 125 ، 128 ؛ چاپ كلكته ، I ، 125 - 123 ، 138 ، 140 ، 142 . ( 3 ) - در تأليف يعقوبى ( كتاب البلدان ، 290 ) : « درياهنين » .