واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

314

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

بزده در شش فرسخى نسف « 1 » ، بر سر راه كالف « 2 » واقع بوده . از اين هر دو قريه در قرن دوازدهم ميلادى نيز ياد شده و كسبه در آن روزگاران نيز مسجد جامع داشته « 3 » . بزده قلعهء مستحكمى بوده « 4 » . به‌رغم كمبود آب جارى تعداد قراى اطراف نسف بر روى هم بسيار بوده . آب كشكه - درياگاه تا نسف نمىرسيده و در آن ناحيه رود ديگرى وجود نداشته . مزارع را با آب چاه مشروب مى - كردند و بيشتر فقط از نزولات جوى استفاده مىشده . راه بخارا به نسف را « 5 » ( قريب 40 ورست - به گفتهء مقدسى 30 فرسخ ) چهار روزه مىپيمودند . منزلهاى بين راه عبارت بوده از قراچون « 6 » و ميانكال و مايمرغ « 7 » . مايمرغ حتى در زمان سمعانى ( كه در بازگشت از بخارا از اين

--> ( 1 ) - استخرى ، 343 . ( 2 ) - مقدسى ، 343 . ( 3 ) - سمعانى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 368 ؛ چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « الكسبوى » ؛ ياقوت ، « معجم » ، I V ، 273 . ( 4 ) - سمعانى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 53 ؛ چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « البزدوى » ؛ ياقوت ، « معجم » ، I V ، 604 . ( 5 ) - استخرى ، 337 . ( 6 ) - محتملا اين كلمه را بايد « فراچون » يا « قراچون » خواند ؛ در شرح زندگى بهاء الدين نقشبند از « بيشهء فراجون » ياد شده است . رجوع شود به « انيس - الطالبين » ، ورق a 174 . ( 7 ) - در يكى از نسخ خطى مقدسى ( 345 ) بين ميانكال و مايمرغ منزلى به نام « رباط آستان » نيز ذكر شده و به اين حساب از بخارا به نسف 5 روزه مىرفتند .