( سعة المشرق ) خواهد بود . ولى DB كه همان گشادگى مشرق است ، در اينجا با ميل اعظم برابر است . پس هرجا كه در آن جيب تمام ارتفاع نصف النّهارى مساوى حصّهء سمت ارتفاعى ديگر باشد ، آن‌جا بر خطّ استوا واقع است ، و در چنين‌جا ، پيوسته حصّهء سمت برابر با جيب گشادگى مشرق يعنى جيب ميل است . و اگر خورشيد در يكى از دو نقطهء اعتدال باشد ، پايه‌هاى جيبهاى ارتفاعها بر خطّ Be واقع مىشود و رصدكننده براى هيچ يك از ارتفاعها سمتى جز خطّ اعتدال نمىيابد . و اگر عرض بلدى دانسته باشد ، عرض نادانستهء بلد ديگر را مىتوان به ميانجيگرى آن پيدا كرد ، و اين بدان است كه يكى از ستارگان ثابت را در هردو مكان در يك زمان يا در دو زمانى كه فاصلهء آنها به اندازه‌اى كم باشد كه حركت ستارگان ثابت در اين فاصله آشكار نشود ، رصد كنند . پس اگر هنگامى كه ستاره بر نصف النّهار است ارتفاع آن را در هردو شهر اندازه بگيريم ، و در هردو شهر ستاره در جانب واحدى از سمت الرّأس بوده باشد ، تفاوت ميان اين دو ارتفاع را حساب مىكنيم . اگر در هردو شهر ستاره در جنوب سمت الرّأس و ارتفاع آن در شهرى كه عرضش دانسته است بيشتر باشد ، تفاوت دو ارتفاع را بر عرض اين شهر مىافزاييم ، و اگر ارتفاع در شهرى كه عرضش دانسته است كمتر باشد ، تفاوت را از عرض آن مىكاهيم . و اگر هردو ارتفاع در شمال سمت الرّأس باشد ، و هردو ارتفاع در ستارهء پيوسته پيدا در بزرگترين مقدار يا در كوچكترين مقدار آن اندازه گرفته شود ، در صورتى كه ارتفاع شهرى كه عرضش دانسته است كمتر باشد ، تفاوت دو ارتفاع را بر عرض دانسته مىافزاييم ، و در صورتى كه اين ارتفاع بيشتر باشد ، تفاوت را از آن مىكاهيم . و اگر گذرگاه ستاره در يك شهر در شمال سمت الرّأس و در شهر ديگر در جنوب سمت الرّأس باشد ، متمّمهاى دو ارتفاع را بر يكديگر مىافزاييم و ، در صورتى كه ارتفاع در شهرى كه عرضش دانسته است شمالى باشد ، اين مجموع را بر عرض آن اضافه مىكنيم ، و در صورتى كه ارتفاع در آن جنوبى باشد ، اين مجموع را از عرض مىكاهيم ، و در همهء اين حالات آنچه به‌دست مىآيد عرض نادانستهء مورد نظر است .