در آن سو كمين كرده است به صيد آنها مىپردازد . و اين گروه دوم به تنهايى آنچه را صيد كرده است نمىخورد ، بلكه افراد آن ، ماهيان را در كيسه‌هايى كه در پايهء دهان خود دارند گرد مىكنند ، و چون كار به پايان رسيد آنها را بيرون مىآورند و ميان خود برابر بخش مىكنند . و خداى تعالى بر هرچيز توانا است . و چون مردم شهرنشين بر آن آزمند است كه هرچه را از « الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ « 1 » - [ پوستهاى گاو آكنده از زر و سيم و اسبان داغدار و چارپايان و كشت ] » كه او را خوش آيد گرد كند ، براى انتقال دادن اين‌گونه چيزها و پاره‌هاى مبادله شدهء آن از ملك ديگرى به ملك خود ، و بخش كردن آن ميان كسانى كه با پرداختن بها يا در مرده ريگ با او انبازى دارند ، ناگزير به شماردن و پيمان كردن نيازمند است ، و همين است كه پايه‌هاى دانشهاى به نام رياضيّات و تعاليم و هندسه را مىسازد و سود آنها همان است كه گفتيم . و چون آدمى از هوايى دم مىزند كه پذيراى گونه‌هاى آفتها است ، و از آب و گياهى مىخورد كه گونه‌گونگى فراوان دارد ، و آماج پيشامدهاى آسمانى و زمينى است كه از بيرون بر او فرود مىآيد ، يا پيشامدهاى ديگرى كه از درون تن و جانش را مىسوزاند ، و بازداشتن بعضى از آن پيشامدها شدنى است ، و براى هرچيزى ضدّى فراهم است ، آزمايشها و قياسها او را به دو دانش پزشكى و دامپزشكى رهنمون شده و با گذشت روزگار بر دانش طبيعى دست يافته است كه نه تنها انسان بلكه بيشتر جانوران را سودمند است ، هرچند اين دانش در برابر علم مطلق چندان ارجى ندارد . و چون توانگران شهرنشين از پرداختن به آن دسته از خوشيها كه بازگشت آن به نغمه‌ها و الحان است بينياز نيستند ، بلكه درويشان در اين‌باره آزمندتر از توانگرانند و به پارسايانشان نيز پروانهء شنيدن آنها داده شده ، و آواز و نغمه ، بدان سبب كه جان

--> ( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 14 .