أبو ريحان البيروني ( مترجم : احمد آرام )
مقدمهء مترجم 11
تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى )
به نام خداى بخشندهء مهربان به مناسبت جشن هزارهء دانشمند بزرگ ايرانى و جهانى ، ابو ريحان بيرونى ، كه در اين سال 1352 هجرى شمسى برابر با 1393 هجرى قمرى و 1973 ميلادى مسيحى در ايران و بسيارى از كشورهاى جهان برگذار مىشود ، از طرف شوراى انتشارات دانشگاه تهران به بنده پيشنهاد شد كه يكى از آثار آن استاد بزرگ را از زبان عربى به فارسى ترجمه كنم . كتاب حاضر يعنى « تحديد نهايات الاماكن لتصحيح مسافات المساكن » را كه ترجمهء فارسى آن « اندازهگيرى پايانهاى جايها براى درست كردن مسافتهاى جايگاهها » است برگزيدم . ظاهرا نسخهء منحصر به فرد اين كتاب همان است كه در كتابخانهء فاتح استانبول به شمارهء 3386 نگاهدارى مىشود . عكس اين نسخه در كتابخانهء مركزى دانشگاه موجود است كه در اختيار بنده گذاشته شد . در اين ضمن ترجمهء انگليسى اين كتاب هم كه به يادبود صد ساله شدن دانشگاه امريكايى بيروت منتشر شده بود به دستم افتاد ، و از آن دانستم كه دو چاپ از اين كتاب ، هردو در سال 1962 ، از روى همان نسخهء منحصر به فرد انتشار يافته است : يكى در آنكارا به تصحيح محمّد بن تاويت الطّنجى ، و ديگرى در قاهره از طرف جامعهء دول عرب به تصحيح و حاشيهنويسى بسيار عالمانهء دكتر پ . بولجاكوف و ملاحظهء دكتر امام ابراهيم احمد . در كتابخانههاى تهران از هيچ يك از اين دو چاپ اثرى نيافتم . به اشارهء دوستى كه از مردمى و دانش دوستى آقاى ابو محمّد وكيلى از كارمندان سفارت شاهنشاهى ايران در قاهره شمّهاى برايم سخن گفته بود ، نامهاى به اين مرد بزرگوار نوشتم و آن دو كتاب را خواستار شدم . چاپ آنكارا را نيافته بودند و چاپ قاهره را سخاوتمندانه به رايگان برايم فرستادند كه بسيار