دانش معاصر معادل مترى اندازه گيرى مأمون را به دست آورده است . به دنبال تلاش بىثمر جردن در اواخر دههء نهم قرن پيش كه بر ترجمهء لاتينى مؤلّفات عربى استوار بود ، نالينو به سال 1892 / 1310 ه . همهء روايات عربى را دربارهء محاسبات اسلامى خط نصف النّهار با دقّت فوق العاده مطالعه كرد تا آنجا كه شوى ، دانشمند رياضيدان ، به سال 1927 / 1346 ه . تفاوتهايى بسيار ناچيز در محاسبهء او پيدا كرد . 125 از اين محاسبات معلوم شد كه ميل عربى برابر چهار هزار واحدى بوده كه آن را « ذراع سياه » مىناميده‌اند و بر طبق معمول نام آن هميشه با افسانه‌اى پيوستگى داشته است . و اين ذراع سياه كمى از نيم متر كمتر بوده ( 4933 ، 0 به حساب نالينو و 4932 ، 0 متر به حساب شوى ) 126 خطا در محاسبهء دانشوران سابق از آنجا بوده كه ذراع مقياس نيل را كه در قاهره رايج بوده مأخذ محاسبه گرفته‌اند . اين ذراع كمى از نيم متر بيشتر است ( 54 ، 0 متر به حساب شوى ) . 127 بنا بر اين طول ميل عربى كه در محاسبه به كار رفته قريب دو كيلومتر است ( 2 ، 1973 متر به حساب نالينو و 8 ، 1972 متر به حساب شوى ) . 128 بنا بر اين طول يك درجهء خطّ نصف النّهار به حساب نالينو 67 ، 111814 متر 129 و به حساب شوى 9 ، 111720 متر مىشود . 130 با توجّه به اينكه دقيقترين محاسبات قرن نوزدهم يعنى محاسبهء بسل درجه را 110938 متر گرفته 131 معلوم مىشود خطاى محاسبه در اندازه گيرى اسلامى كمتر از يك كيلومتر است كه بايد آن را به نقص دستگاههاى متداول قرن نهم منسوب داشت . اين اقدام متهوّرانه براى اندازه‌گيرى زمين به خودى خود نشان كمال و پيشرفت دانش اسلامى است كه به حق در تاريخ جغرافيا و رياضيات مقامى برجسته به دست آورده است . 132 چيزى كه اهميت تاريخى حادثه را تأييد مىكند اينكه اندازه گيرى زمين ، پس از اندازه گيرى مأمونى فقط در اوايل قرنهاى شانزدهم و هفدهم / دهم و يازدهم ه . انجام گرفت ( فرنل و سنليوس ) . 133 محاسبهء مأمونى در مورد طول درجهء نصف النّهار ، از همهء محاسبات دوران وى درست‌تر و رايجتر بود ، ولى دانشمندان مسلمان محاسبات ديگرى را نيز از يونانيان و سريانيان فراگرفته بودند و بعضى از دانشوران گاه و بىگاه آنها را به كار مىبردند . شايد اساس اختلاف محاسبات از آنجا بود كه دانشوران سريانى و عرب از مقياسهايى كه در محاسبات يونان به كار رفته بود ، انديشهء روشنى نداشتند و بهترين شاهد آن محاسبهء درجهء بطلميوس به مقدار شصت و شش ميل و دو ثلث ميل بر اساس محاسبات سرزمين جزيره ، ميان حرّان و آمد ، بود 134 كه ياقوت در مقدّمهء معجم البلدان خود از آن سخن مىكند . 135 تعيين درجه به مقدار هفتاد و پنج ميل 136 كه آن را از سريانيان گرفته بودند ، با آنكه در بعضى از مؤلّفات جغرافيايى مانده بود و منجّمى بزرگ مانند بتّانى آن را به كار مىبرد ، 137 به دقّت و رواج ، كمتر از مقياس سابق بود . اندازه‌گيرى طول در زندگى روزمره بر اساس مقياس اوّلى بود ، و اگر مقياسات ذراع مختلف و