توضيح ناشر كتابى كه اكنون در اختيار اهل تحقيق قرار مىگيرد ، يكى از آثار پژوهشى معتبر آكادميسين كراچكوفسكى است كه اصل آن به زبان روسى چاپ شده و سپس به وسيله صلاح الدين عثمان هاشم ، سفير اسبق سودان در مسكو ، به نام تاريخ الادب الجغرافى العرب به زبان عربى ترجمه و منتشر شده است . نامى كه بر ترجمه فارسى اين كتاب نهاده شده ، هم به اصل روسى آن نزديكتر است و هم از آنجا كه مطالب كتاب بسيارى از آثار مورخان و جغرافيدانان مسلمان غير عرب و بخصوص ايرانى را دربرمىگيرد ، جامعتر و شاملتر است . اين كتاب از شمار كتابهايى است كه ترجمه و انتشار متن فارسى آنها تاريخى دراز دارند . قرار داد ترجمه اين كتاب در سال 1348 از سوى موسسه انتشارات فرانكلين ( سابق ) ، با مرحوم ابو القاسم پاينده بسته شد . بعد از مدتى قرار شد كه كتاب از سوى بنگاه ترجمه و نشر كتاب ( سابق ) منتشر شود اما به دلايلى كه بر ما معلوم نيست اين امر تحقق نيافت و متن ترجمه در بايگانى فرانكلين باقى ماند تا آنكه سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى ، نظر به ارج و اهميت كتاب ، تكميل و انتشار آن را از سال 1366 در برنامه كار خود قرار داد ، و از قضا آنكه ، سازمان مزبور از حدود چهار سال پيش با شركت انتشارات علمى و فرهنگى ، يعنى خلف و جايگزين بنگاه ترجمه و نشر كتاب ، يكى شد و ، به اين ترتيب ، انتشار كتاب بر عهده شركت انتشارات علمى و فرهنگى كنونى قرار گرفت كه در واقع جايگزين و ادامه دهنده راه فرهنگى هر دو نهاد مزبور ، يعنى موسسه انتشارات فرانكلين و بنگاه ترجمه و نشر كتاب سابق ، شده است .