علوم شريعت آغاز كرد و بر عكس استادش ، ابن دقماق حنفى ، از شافعيّان متعصّب بود و به گفتهء ابو المحاسن 51 كينهء او با حنفيان از خلال مؤلّفاتش پيداست . مقريزى در نوجوانى در قاهره حديث آموخت . سپس به مسائل مختلف پرداخت . در قاهره عهده دار قضا و بعدا احتساب شد . به سال 1408 / 811 ه . در دمشق عهده‌دار تدريس و امور اوقاف بود . پس از ده سال به قاهره بازگشت و از آن هنگام همهء وقت خويش را صرف نوشتن تاريخ كرد كه چنان كه از مقدمهء كتابش پيداست ، نسبت به آن علاقهء مفرط داشت . به سال 1430 / 834 ه . با خانوادهء خود به حج رفت و مدّتى در حجاز بماند و به وسيلهء حاجيان ، عربستان جنوبى و حبشه را نيز بشناخت كه آثار آن در مؤلّفات تاريخى وى نمودار است . به سال 1435 / 839 ه . از حجاز بازگشت و تا سال 1442 / 845 ه . كه مرگش در رسيد در قاهره اقامت داشت . مقريزى دلبستهء تاريخ بود و به خلاف ديگر مؤلّفان عرب در هيچ زمينهء ديگر جز تاريخ تأليف نكرد . در عوض مؤلّفات تاريخى او بسيار است . علاوه بر اين ، قسمت مهمّى از آن به خطّ مؤلّف به جا مانده است . 52 با آنكه يك قرن از روزگار كاترمر مىگذرد ، نمىتوان با قضاوت وى دربارهء مقريزى موافق نبود كه گويد : « تصوّر وسعت و اهميت كار مقريزى حيرت انگيز است كه ضمن مطالعات وسيع و خستگىناپذير خود همهء مسائل مربوط به تاريخ سياسى و ادبى شرق و بخصوص مصر را روشن كرده است » . 53 يك نظر به فهرست مؤلّفات مقريزى هدف وى را روشن مىكند . از نظر وى مطلب اساسى ، تاريخ نقشه نگارى و محلّى مصر است ، ولى همسايگان مصر را تا حدود مغرب و حبشه و عربستان جنوبى از نظر دور نمىدارد . به مسائل تاريخى و مدنى مربوط به وزن و پول اهميت خاص مىدهد ، 54 شايد از اين رو كه مدّتى شغل محتسب داشته است . وى يك سلسله مؤلّفات را ، كه بتقريب شامل همه رشته‌هاى تاريخ مىشود ، به مصر اختصاص داده است . در تاريخ فاطميان و تاريخ ايّوبيان و مماليك ( تا به سال 1440 ) چيز نوشته و فرهنگنامهء بزرگى دربارهء سرگذشت كسان بنياد كرده كه به سر نبرده ، به علاوه رسائل متعدّد در موضوعات مختلف تأليف كرده است . مقريزى مطالب جغرافيايى را در مؤلّفات بزرگ تاريخى خويش آورده است . به علاوه ، در رشتهء جغرافيا كوششهاى خاص داشته ؛ مثلا مىدانيم كه نسخهء اوّلى الرّوض المعطار ، فرهنگنامهء جغرافيايى حميرى ، را كه دربارهء آن سخن داشته‌ايم 55 اصلاح و تنقيح كرده است ، ولى يادآورى ما از او ضمن گفت و گوى عمومى از نوشته‌هاى جغرافيايى ، به سبب اين كار نيست ؛ به علّت تأليف معتبرى است كه بزرگترين حاصل زندگانى علمى اوست ، يعنى كتاب معروف خطط كه به يكسان با تاريخ و جغرافيايى تاريخى پيوسته است . رشتهء « خطط » در مصر به وجود آمد و تاريخ روشن و مشخّص داشت و مكرّر از لحظات تكامل خلّاق آن سخن