مسلمان شده به نام محمد افندى اخلاصى به ترجمهء اطلس پرداخت و آن را لوامع النور فى ظلمات اطلاس مينور ناميد . دو سوم كار اطلس كه انجام شد ، كاتب چلبى مجددا نوشتن جهان‌نما را براساس طرح جديد و مطابق با نمونه‌هاى غربى آغاز كرد . اما اين بار كار را با شرق آسيا آغاز نمود و در اين راه علاوه بر مآخذ دريايى ، از منابع شرقى مانند ختاىنامه على اكبر نيز استفاده كرد و بهره‌بردارى او از اين منابع ، هر چه به مغرب مىرفت فزونى مىيافت . زمانى كه در توصيف خود از شرق تا دوردست‌ترين نقاط غرب در ارمنستان ( ايالت وان ) پيش رفت ، مرگ ناگهانى او ، كه بر اثر سانحه‌اى پيش آمد ، كار را متوقف ساخت ( 1067 ) . به اين ترتيب طرح دوم كتاب او نيز ناتمام ماند . با وجود اين اثر اروپايى ديگرى سبب ادامهء كار جهان‌نما و مآلا تكميل آن گرديد . در 15 ربيع الاول 1079 / 14 اوت 1668 ، كولير « 1 » ، سفير هلند ، نسخه‌اى لاتينى از كاربلو « 2 » را كه شامل يازده جلد مىشد از طرف دولت متبوع خود به سلطان محمد چهارم در ادرنه اهدا نمود . چند سال بعد ، در 1086 ، ابوبكر بن بهرام دمشقى ( متوفى 1102 ) ، به دستور سلطان ، اين اثر را به زبان تركى برگرداند . ابوبكر ترجمهء خود را تحت عنوان نصرة الاسلام و السرور فى تقرير اطلس مايور عرضه كرد و براساس آن با استفاده از منابع ديگر ، بخصوص مراجع شرقى ، كتاب جغرافياى كبير خود را به رشتهء تأليف در آورد . « 3 »

--> ( 1 ) . Colier ( 2 ) . Blaeu , Atlas Major Sive Cosmographia Blaviana ( 1662 ) ( 3 ) . P . Kahle , The Geography of Abu Bekr Ibn Behram ad - Dimashki ; Ms : A . S . 575 of the Chester Beatty Collection .