تفاخر ميان كوفيان و بصريان هر كس به تاريخ به ويژه به دورهء اوّل عباسى نظرى بيفكند ، در مىيابد كه مناظره و تفاخر در بسيارى از مسائل مانند فقه ، نحو ، ادبيات ، زبان و جز آن ميان كوفيان و بصريان رواج داشته و اين امر ، باعث جدايى دو گروه از يكديگر شده است به طورى كه هر يك به مكتبى گراييده‌اند ، تا اين كه مكتب كوفيان و مكتب بصريان پديد آمده است . گويند : مردم بصره ثابت قدم ، بسيار دانا و مورد اعتماد هستند ، ولى به مقتضاى سياست ، پس از تأسيس حكومت عباسى ، كوفيان روى كار آمدند و خلفاى عباسى ، آنها را مقدم مىداشتند زيرا كوفيان از ياران آنها به شمار مىرفتند و هنگامى كه عباسيان براى در دست گرفتن حكومت قيام كردند ، كوفيان به كمك آنها شتافتند ، و بدين دليل ، عباسيان ، آنها را بر خلاف بصريان به خود نزديك كرده ، استادان فرزندانشان را از ميان آنها برمىگزيدند . . . كسائى ، فراء ، مفضل ، ضبى ، شرقى و ابن قطامى همه اهل كوفه بودند ، و فرزندان خلفا را آموزش مىدادند و اگر اغراض سياسى نبود ، هرگز نامى از آنها به ميان نمىآمد . كينه‌جويى امين نسبت به سيبويه در مجلس مناظره‌اى دربارهء عقرب و زنبور كه ميان وى و كسايى برپا شده بود ، مشهورتر از آن است كه نياز به بيان داشته باشد و در آينده خواهيد ديد كه چگونه ابو العباس سفاح نسبت به كوفيان تعصب داشت به طورى كه پس از پايان تفاخر مىگويد : « كوفه ، سرزمين دانش و فرهنگ و سيماى عراق و خاستگاه مردم عراق است . . . » اكنون تصوير تفاخر ميان كوفيان و بصريان را كه ابن فقيه در كتاب بلدان ( ص 167 ، چاپ ليدن ) آورده است ، ملاحظه مىكنيد . وى مىگويد : گروهى از خاندان على و عباس نزد ابو العباس سفّاح اجتماع كردند ، بصريان و كوفيان نيز در ميان آنها بودند و از آن ميان ، ابو بكر هذلى ، اهل بصره و ابن عباس اهل كوفه بود . ابو العباس گفت : مناظره كنيد تا معلوم شود كدام يك از شما فاضلتر هستيد . گروهى از خاندان على گفتند : مردم