حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
255
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
يارى فرمود و او آنچه را بخشيد باز پس نمىگيرد « 1 » . سيد بن طاوس در كتاب فرحة الغرى گويد : صاحب عطا ملك بن محمد جوينى ، صاحب ديوان دولت ايلخانى كار نيكى انجام داد : بطورى كه وى در ماه رجب سال 676 ( ه . ق ) آب فرات را به سوى نجف جارى كرد و در ماه ذى قعده و اوايل ذى حجه سال 667 ( ه . ق ) ساختن حوض آبى در مسجد جامع كوفه را آغاز كرد و در سال 669 ( ه . ق ) آن را به پايان رسانيد ، و اين رودخانه را به علت انتساب به مسؤول احداث آن ، سيد تاج الدين على بن امير الدين ، رود تاجيه ناميدند ؛ وى يكى از فضلا و دانشمندان آن زمان بود . اين رودخانه غير از رود تاجيهاى است كه حموى در معجم در حرف تا از آن ياد كرده و گفته است : آن رودى است در نواحى كوفه كه در كنار آن چند دهستان قرار دارد زيرا اين رود در اواخر قرن ششم و در زمان وى يا قبل از آن احداث شد ، چنان كه دانستيد نهر تاجيه در اواخر قرن هفتم احداث شد . رودخانهء شاه يا مكريه : اين رود پس از تاجيه احداث شد زيرا پس از گذشت سالها ، رود تاجيه [ بر اثر انباشته شدن خاك ] پر شد و سرانجام رو به ويرانى نهاد .
--> ( 1 ) - ناجته همته العليا بما نكصت * كل الخواطر عن امكانه ركبا و استبعدت ان يرى ماء الفرات باك * ناف الغرى و يجرى دافعا صببا و استكثرت دونه الانفاق اذ علمت * امكانه فرأت انفاقه عجبا حتى اتاه بعزم نافذ و ندى * غمر فسهل منه كل ما صعبا فصمم العزم حتى تم مطلبه * و نال منه الذى فى نيله رغبا و افتض مكرمة بكرا فأولدها * اجرا جزيلا و شكرا ينفد الحقبا و صير ( النجف ) المهجور يغمره * ماء الفرات فيسقى النخل و العنبا و هكذا ( الكوفه ) المعموره جامعها * اجرى بها الماء يبغى اجر من شربا لانه خلد الرحمن دولته * يريد ان لا يخلى موضعا خرفا فاللّه يعطيه فى تاييد دولته * و بسط قدرة شمس الدين ما طلبا صنوان لا افترقا شمسان لا احلا * بدران لا نقصا نجمان لا غربا ايا بنى صاحب الديوان كابرح ال * دين الحنيف بكم للخلق منتصبا اللّه قد وهب الاسلام نصرته * بكم و لم يسترد اللّه ما وهبا