حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

249

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

سورا ، شهرى قديمى است و رود بزرگى در آن قرار دارد . حموى در معجم مىگويد : سورا ، نام موضعى در عراق از سرزمين بابل است ، و آن شهر سريانيهاست كه نزديك وقف و حله مزيديه مىباشد . علامهء بزرگ ، سيّد مهدى قزوينى ( ره ) در كتاب خود فلك النجاة مىگويد : قاسم بن كاظم ( ع ) در سورا مىباشد ، كه اكنون به نام زمين رود جربوعيه از توابع حله سيفيه است . رود سورا پس از آبيارى مزارع و بهره‌بردارى مردم از آن زيادى آبش به بطائح كوفه مىريزد . در ناحيهء سيب ، روستاهاى زيادى وجود دارند ، كه از طريق اين رود آبيارى مىشوند و آن گاه ، زيادى آب آن به بطائح مىريزد كه منطقه‌اى در بيابان كوفه و حومه نجف است . رودخانهء كوثى : حموى در معجم به نقل از ابو منذر مىگويد : رودخانهء كوثى در عراق از نام كوثى ، يكى از فرزندان ارفخشد بن سام بن نوح ( ع ) گرفته شده است و چون او اين رودخانه را لايروبى كرد ، به وى منسوب شد . وى جدّ حضرت ابراهيم ( ع ) و پدر مادرش يونا ، دختر كزنبا بن كوثى بود ، اين نخستين رودخانه‌اى بود كه در عراق از فرات منشعب شد . آن گاه سليمان با تحمل سختى و مشقت رودخانه‌اى احداث كرد و پس از آن رودخانه‌ها رو به فزونى نهاد . عراق داراى دو كوثى است : يكى كوثى طريق و ديگرى كوثى ربى . محل ولادت و آرامگاه حضرت ابراهيم خليل ( ع ) در آن است ، و اين دو محل ، جزو سرزمين بابل هستند ، و حضرت ابراهيم ( ع ) در همين مكان درون آتش افكنده شد و آنها دو منطقه هستند . در سال دهم ( ه . ق ) سعد از قادسيه حركت و كوثى را فتح كرد . ميان دو كوثى ، تپه‌هايى از خاكستر قرار دارند ، گويند : اين خاكستر از خاكستر آتشى است كه نمرود براى سوزاندن حضرت ابراهيم خليل ( ع ) افروخته بود ؛ خداوند به حقايق امور آگاه است ، و رودخانه كوفه در سمت غرب آن است . رودخانهء ابّا : ميان كوفه و قصر ابن هبيره قرار دارد كه ابا بن صمغان نبطى ، آن را احداث كرد . رودخانهء بردان : در كوفه است كه وبرة بن رومانس ، آن‌جا اقامت داشت . رودخانهء بويب : دهانهء اين رودخانه ، كنار دار الرزق بود ، رودخانهء بويب از فرات