باشد ؟ گفت : آرى ، آن گاه وى را به جايگاه كوفه كنونى برد و در گذشته به آن شورستان مىگفتند ، چون به موضع مسجد آن رسيدند به مردى فرمان داد تا تيرى به سمت قبله بيفكند ، پس آن‌جا كه تير فرو نشست ، نشانى نهاد ، سپس تير ديگرى به سمت شمال افكند ، آن‌جا را نيز نشانه‌گذارى كرد ، آن گاه مسجد و دارالاماره را در جايگاه تيرانداز و اطراف آن معيّن كرد . سپس ميان نزار و اهل يمن ، قرعه انداخت تا به نام هر كس كه افتد ، جانب راست از آن وى باشد و اين بخش ، نيكوتر از بخش ديگر بود . قرعه به نام اهل يمن افتاد ، و زمينهايى كه در حاشيه شرقى قرار داشت ؛ از آن ايشان شد و زمين نزاريان در سمت غرب بالاتر از آن علامتها افتاد و زمينهاى نزديكتر را به صحن مسجد و دار الاماره ا ختصاص دادند كه هنوز به همان صورت باقى است . ابن عباس گويد : منازل مردم كوفه پيش از اين كه با گچ بنا شود ، با نى ساخته مىشد و هنگام جنگ آنها را برداشته در راه خدا مىبخشيدند ، و هرگاه باز مىگشتند ، دوباره خانه‌هايى از نى مىساختند . اين قوم ، هنگام جنگ نيز زنانشان را همراه خود مىبردند . در زمان مغيرة بن شعبه ، قبايل ، خانه‌هايشان را با خشت و كم ارتفاع مىساختند ولى اين نوع بنا معمول نبود . در دوران حكومت زياد ، درها را با آجر ساختند ، و بيشتر درهاى آجرى از آن قبايل مراد و خزرج بود و عمر بن خطاب به سعد نوشت كه محل مسجد جامع را براى چندين تن از مبارزان طرح‌ريزى كند و آن را براى چهل هزار نفر طرح‌ريزى كردند . هنگامى كه زياد به كوفه وارد شد بيست هزار نفر به جمعيت آن افزوده شد و آجر و ستونهاى مسجد را از اهواز آوردند . ابوالحسن محمد بن على بن عامر كندى بندار گويد : على بن حسن بن صبيح بزاز به ما خبر داده ، گفت : از بشر بن عبد الوهاب قرشى وابسته بنى اميه كه شخصى نيكوكار و با فضيلت و ساكن دمشق بود ، شنيدم كه مساحت كوفه را 3 / 2 16 ميل ذكر كرد و گفت : در كوفه ، پنجاه هزار خانه از آن عربهاى قبايل ربيعه و مضر و بيست و چهار هزار خانه از آن ساير عربها و شش هزار خانه از آن اهل يمن بود . وى اين مطالب را در سال 314 ( ه . ق ) به اطلاع من رساند .