حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
201
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
منازل ميان كوفه و مكه ، بصره و دمشق ابن رسته در كتاب اعلاق نفيسه ، راههايى را كه مسافران از كوفه به مكه و بصره مىپيمودند ، بيان كرده است . او در صفحات 175 - 176 از اين كتاب مىگويد : از كوفه تا قادسيه 15 ميل ، و از قادسيه تا عذيب 6 ميل راه بوده است ؛ عذيب اردوگاه ايرانيان بوده كه بر سر راه بيابان قرار داشته است . ميان عذيب و قادسيه ، دو ديوار متصل به هم وجود دارد كه در اطراف آنها نخلستانهايى قرار گرفته است و هرگاه از عذيب خارج شوى به بيابان وارد مىشوى . از قادسيه تا مغيثه 30 ميل است و مغيثه كاروانسرايى است كه بركههايى براى جمعآورى آب باران دارد و استراحتگاه شبانه آن در وادى السباع در 15 ميلى قادسيه واقع است . از مغيثه تا قرعاء 32 ميل و از قرعاء تا واقصه 24 ميل است و آن منزلگاهى است كه ساكنان بسيار و خانهها و كاخهايى دارد . آب آشاميدنى آن از بركهها و چشمهها تأمين مىشود . از واقصه تا عقبه 39 ميل و از عقبه تا قاع 24 ميل راه است . از قاع تا زبله ، 24 ميل است و آن روستايى بزرگ ، و داراى بازارهايى است از زبله تا شقوق 21 ميل است ، از شقوق تا بطان كه قبر العبادى در آن است ، 39 ميل مىباشد ، از بطان تا ثعلبيه 39 ميل است ؛ پيرامون ثعلبيه ديوارى است و در اين شهر چندين گرمابه و بازار قرار دارد . اين شهر در ثلث راه مكه واقع شده و داراى مسجد جامع و منبر است ، آب آشاميدنى آن از بركهها تأمين مىشود . از ثعلبيه تا خزيميه 32 ميل است . در گذشته اين منزلگاه زرود ناميده مىشده است . از خزيميه تا الأجفر 42 ميل و از الاجفر تا فيد 31 ميل است . . . . اما راه كوفه به بصره چنان كه ابن رسته در كتاب اعلاق نفيسه گويد ، چنين است : از كوفه به قرعاء مىرسيم كه مسجد سعد ، آنجاست ، از قرعاء به مارق و از مارق به قلع مى رسيم سپس به سلمستان و از آنجا به اقر و پس از آن به اخاديد و از آنجا به عين صيد و