حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
20
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
او از قدرت حافظه ، خوش فكرى ، حضور ذهن ، دقت ، تحقيق و بررسى و بهطور كلى تمام ويژگيهايى كه يك مورخ خوب بايد داشته باشد ، برخوردار بود و اين ويژگيها در بسيارى از آثارش كه در تنگدستى و اشتغال وى به تأمين مخارج زندگى ، و بازنويسى شدهاند ، نمايان است . در سال 1331 ( ه . ق ) - يك سال پيش از وفات براقى ، او را پس از مدتى دورى برحسب اتفاق در مزرعهاش ديدار كرديم . اين ديدار به منظور كسب آگاهى از بعضى كتابهاى او ، كه اطّلاعى از آنها نداشتيم ، و نيز به قصد تبادل نظر با او در بعضى مسائل تاريخى ، كه از طريق تحقيق و بررسى در نواحى مختلف عراق به آن دست يافته بود ، صورت پذيرفت . تأليفات و آثار او تأليفات براقى مورّخ ( ره ) بالغ بر هشتاد جلد است كه بيشتر آنها دستخط خود اوست و تا آنجا كه مىدانيم ، تاكنون هيچ يك از آثارش به چاپ نرسيده است . اين آثار نتيجهء تحقيقات و بررسيهايى است كه وى در دوران زندگى خود انجام داده و بهطور كلى مطالب تاريخى فراوانى را همانطور كه بوده در آثارش نقل كرده است . او در بعضى از تأليفاتش كه پيش از اين نام برده شد ، انديشههاى اصلاحطلبانهء مفيدى دارد و حقيقت بسيارى از قبور و زيارتگاههايى را ، كه در روستاهاى اطراف عراق پراكندهاند و به فرزندان ائمه اطهار ( ع ) نسبت داده شدهاند ، روشن كرده ، و افزوده است كه علّت اصلى ايجاد بيشتر اين زيارتگاهها به عملكرد مزدورانى كه از نادانى عوام سوء استفاده مىكردهاند ، باز مىگردد . وى گفته است : مانند اين زيارتگاهها ، در شام و حجاز نيز وجود دارد كه بيشتر آنها ساختگىاند . او اسامى اين زيارتگاهها را در يكى از كتابهاى خود به نام مجموعه حكايات آورده است . اينك فهرست اسامى كتابهاى براقى را ذكر مىكنيم : 1 - بهجة المؤمنين في احوال الأوّلين و الآخرين ؛ در چهار مجلّد بزرگ ، در تاريخ عمومى است كه نگارش آن تا پايان عمرش ادامه داشت . 2 - قلائد الدّرر و المرجان فيما جرى فى السّنين من طوارق الحدثان ؛ در يك مجلّد ،