حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

195

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

مكتب كوفه شهرها ، بر خلاف روستاها و دهكده‌ها ، همواره مركز دانش ، هنر و ادب بوده‌اند زيرا شهرها از امكانات فراوان‌تر و آبادانى بيشترى برخوردارند و ابزارى كه زمينه را براى حركت فكرى آماده مىكند بيش از ساير مناطق در آنها يافت مىشود زيرا آبادانى و ابزار آن با توانگرى و آسايش همراه است و اين نيز رشد فكرى ، عاطفه و ذوق ادبى را به دنبال دارد . در اين حالت است كه نظريه‌ها و روشها پديد مىآيد و دانش و ادب ، رشد و پيشرفت مىكند ، آرى ، كارها و آداب اين كارهاست كه قوانينى را ايجاب مىكند و اين قوانين نيز علومى را سامان مىبخشد كه موجب پيشرفت انديشه مىشود . امور عراق عرب در كوفه و بصره تمركز يافت و شهرها از لحاظ طرز تفكر حاكم در آنها با يكديگر اختلاف داشتند . و مكتب موجود در اين شهرها پيرو عواملى بود كه آن طرز تفكر را ايجاب مىكرد . بنابراين ، مكتب كوفه ، بيشتر مكتب ادبيات زبان عربى بود ، نه ساير علوم زيرا همه چيز در اين شهر به سبك عربى بود . برخى مىگويند : ادبيات زبان عربى ، ميراث كوفه است و كوفه از پيامدهاى طرز تفكر هندى كه امواج آن در بصره سرازير شده و از ادبيات فارسى كه مكتب بغداد را در برگرفته بود ، فاصله داشت . ايرانيان يا سپاهيان غير عرب بر شيوهء ادبى آن تأثير مىگذاشتند . كوفه از خطوط گونه دوشيزگان زيباتر و جايگاه برجسته‌اى است كه ادبيات عرب در دوران حكومت مناذره در حيره شكوفا شد . كوفه ، امانت [ ادبيات عرب ] را از حيره تحويل گرفت و ما نيازى به داستان حماد نداريم كه مىگويد : اشعار و امتيازات ادبى عربها براى نعمان بن مندر رونويسى مىشد و او آنها را در كاخ سفيدش نگهدارى مىكرد و مردم كوفه به آن‌جا اشاره كرده ، مىگفتند : آن‌جا گنجى پنهان است . تا اين كه مختار آمد و محل آن را پيدا كرد و گنجهاى ادبى عرب و محل كاخ سفيدى كه امروزه در جعاره قرار دارد ، پديدار شد . خانهء خاندان زوين يا