در كتاب حماة الاسلام ، ج اول ، ص 99 آمده است : مداين ، مدتى پايتخت عراق بود تا اين كه عمر ديد رنگ مردم دگرگون و بدنشان ضعيف و ناتوان شده است ، لذا به سعد دستور داد تا مكان ديگرى برگزيند . او نيز كوفه را برگزيد و آن را طرح‌ريزى كرد و خانه‌هاى آن را با خشت ساخت و وسعت خيابانهاى اصلى را چهل متر ، ميان خيابانها را سى ذراع و كوچه‌ها را هفت ذراع قرار داد و مسجد آن را بنياد نهاد . شهر كوفه به صورت مركز عراق درآمد و از شهرهاى ايران ، الباب ، آذربايجان ، همدان ، رى ، اصفهان ، ماه ، موصل و قرقيسياء كه همگى در قسمت شمالى قرار دارند از توابع آن به شمار مىرفت . آنچه گفته شد ، سخن مورخان پيرامون احداث كوفه بود كه براى شما بازگو كرديم و اگر به اختلافات موجود در بعضى از مواد تاريخى بنگريد ، در مىيابيد كه بسيارى از اين اختلافات درباره احداث كوفه است و اين كه آيا سعد بن ابى وقاص ، مسؤوليت احداث كوفه را به ابى الهياج اسدى سپرد يا به سائب بن اقرع يا به هر دو ؟ چون او در سال احداث كوفه حضور نداشت و نيز آيا احداث كوفه در سال چهاردهم ( ه . ق ) بوده است ، يا پانزدهم ، يا شانزدهم ، يا هفدهم و يا اوايل سال هجدهم ؟ لذا اگر سخنان مورخان را به طور صحيح مورد بررسى قرار دهى ، درمىيابى كه سال هفدهم ( ه . ق ) مستدلتر و اين نظريه از ديگر نظرات مشهورتر است .