حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
172
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
از پيرمردى كه ريشش را حنا بسته بود تا جوان سفيد ، خندان و نازپرورده همه زره پوشيده نزد ما آمده ، خود را در معرض خطر قرار دادند و پيش از ظهر مانند كشتن شتر ، آنها را به قتل رسانيديم ما شما را بخشيديم ولى شما بخشش ما را از ياد برديد و نعمت خداوند بزرگ را كفران ورزيديد قطر بن خليفه گويد : قتاده دربارهء كوفه و بصره با من به جدال پرداخت . گفتم : هفتاد نفر از اهالى بدر وارد كوفه شدند و در بصره ، تنها عتبه بن غزوان وارد شد . آن گاه وى سكوت كرد . حضرت على ( ع ) مىگويد : كوفه ، قبّة الاسلام و مدينه دار الهجره است و ابدال در شام و نجبا در مصر هستند كه تعدادشان اندك است . گويند : هر كس به كوفه آيد و سه فضيلت مردم كوفه را نپذيرد ، نمىتواند در كوفه اقامت كند : فضيلت آب فرات ، خرماى مشان و فضيلت حضرت على ( ع ) . گويند : سخاوتمندان كوفه ، هلال بن عتاب و اسماء بن خارجه و عكرمة بن ربعى فياض بودند و از جوانها خالد بن عتاب و ابو سفيان بن عروة بن مغيرة بن شعبه و عمرو بن محمد بن حمزه را مىتوان نام برد . سعيد بن مسعود مازنى به سليمان بن عبد الملك گفت : شكيباترين مردم ، احنف و صبورترين آنها اياس بن قتاده و سخاوتمندترين آنها طلحه بن عبد اللّه بن خلف و شجاعترينشان عباد بن حصين و حريش و پرهيزكارترين آنها عامر بن عبد قيس است . ناظران كوفه گويند : شجاعترين شخص در ميان ما اشتر ، سخاوتمندترين ، خالد بن عتاب و صبورترين عكرمه الفياض و پرهيزكارترين عمرو بن عتبه بن فرقد مىباشند . همهء آنان مىگويند : هرگاه علم شخصى ، حجازى ، عبادتش شامى و سخاوتش كوفى باشد ، انسان كاملى است . ابن خلدون در تاريخش ( ج 2 ، صفحه 110 ) مىگويد : در اين سال ، يعنى در سال چهاردهم ( ه . ق ) به عمر گفتند : عربها رنگشان دگرگون شده است . عمر نيز اين دگرگونى را در چهرهء هيأتهايى كه نزد وى مىآمدند ، ديد و سبب آن را پرسيد . گفتند : در اثر ناسازگارى و بدى آب و هواى شهر است .