عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
77
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
دخول باشند ساخته و سقف و اطراف آن را بانواع استاديها و كارنمائيها مقرنس و با طلا و لاجورد مطرّز و منقش نمودهاند . و بعد از انجام آن بر جميع ارباب دانش و بينش معلوم و مبرهن گرديد كه تا به حال در آن باغ بنائى از آن مفيدتر و لازمتر بنياد نشده است و الحق متمم عمارات و مكمل [ 67 ر ] كمالات و محسنات آن باغ همان بناى بديع است كه بسعى و اهتمام شخص اشرف امجد منيع خدام با احتشام احتشام الملك ادام اللّه اقباله الو الاشرف انجام پذيرفت . خلاصه شش دانگ آب چشمهء مزبوره را بتمامه ده جوب و نيم و شش دانگ قنات موسوم به تنبلى كه قريب به آن چشمه بدهنه مىآيد به نيم جوب تعيين نمودهاند كه جملتان يازده جوب مىشود و اين قرارى است كه از قديم الايام مقرر بوده و چنانچه در سالهاى پرآبى هرقدر بر آب چشمه و قنات افزوده شود بر روى يازده جوب مزبور افزوده خواهد شد ، و كذلك اگر كاسته شود از يازده جوب هريك باندازهء خود كاسته خواهد گشت و جمله از قرار تفصيل بقراء و مزارع معينه تقسيم مىشود . مخفى نماناد كه همهء آب قنات تنبلى و چشمهء فين يازده جوب است و هر جوبى به چهارده شبانه روز گردش مىكند و هر روزى را يك طاق و هر شبى را يك طاق گويند . پس هر جوبى بيست و هشت طاق است ، و از اين قرار يازده جوى سيصد و هشت طاق دوازده ساعتى مىشود ، و [ 68 ر ] بالتمام نصف خالصهء ديوانى و نصف ملكى رعيتى است . و هر طاقى باصطلاح زارع و ارباب فلاحت عبارت است از هفتاد و پنج سرجهء دهقانى كه هر شش سرجه و ربع يك سرجه يك ساعت نجومى است . و