عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )

64

مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )

است كه اجارهء مخصوص و ماليات و عوارض ديوانى عليحده ميدهد . و اما بانى بند مزبور قمصر رود سلطان جلال [ الدين ] بن سلطان محمد خوارزمشاه است « 1 » . ( 4 ) مع القصه رودخانهء چهارم رودخانهء جزه است كه هنگام بهار سيلهاى بزرگ از آن سر به هامون گذارد و به بندريك منتهى گردد . ( 5 ) رودخانهء پنجم رودخانهء خنب و دره [ 58 ر ] است كه از گرمسار قريتين خنب و دره و كوه هفت كتل سيلهاى بزرگ تقريبا يك ميل بالاى سر قريهء فين عليا بهموارى ميرسد . يعنى از دو موضع بهامون روان ميگردد . و در زمانى كه شاه عباس صفوى باغ شاه فين و عمارات دلنشين آنجا را بنا كرده و بقول اصح شاه صفى صفوى ثانى « 2 » آن باغ و عمارات بوده و نظر به آنكه محاذى آن باغ تقريبا دو هزار ذرع بالا سر آن دو رودخانهء عظيم واقع است كه سيلهاى بهارى سراشيب مىشود سيل - بندى محكم از سنگ و گچ و آهك ساخته و سيلاب را گردانيده از كنار قريهء فين سفلى گذرانيده الى وسط دشت مزارع حومه همه‌جا سيل‌بند را كشيده تا موضعى كه به رودخانهء گازرگاه كه به قدر يك ميل فاصله از طرف شرقى شهر ميگذرد و ملحق مىگردد و الحق عملى صواب و

--> ( 1 ) - ولى نظر به بعضى اقوال كه از ائمهء تواريخ ملاحظه شده و به اعتقاد مسود اوراق بيان واقع است همانا كه بانى بند قمصررود سلطان جلال الدين ابو الفتح ملك شاه ابن الب ارسلان سلجوقى است . زيرا كه قلعهء جلالى كه سمت غربى كاشان و متصل بباروى شهر است مسلما از بناهاى اوست . ( حاشيه ) ( 2 ) - در بعضى از تواريخ نيز چنان به نظر رسيده است كه حصاربندى باغ و شتر - گلوى بزرگ و بعضى از عمارات و حمام آنجا محل اختلاف است در السنه و افواه منسوب به شاه عباس صفوى ولى موافق تواريخ از بناهاى شاه طهماسب صفوى مىباشد . ( حاشيه )