عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
39
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
[ باب چهارم ] از فصل اول در آن حدود كوههاى بزرگ و قله و پل چيست و بچه نام شناخته مىشود و كجا واقع هستند و طول و عرض و قطر چند است ؟ جواب اينكه : كاشان سرزمينى است گرم و خشك و بسيار كم آب . رودخانه و نهرى عظيم كه پلى براى عبور و مرور لازم گردد ندارد كه تعداد و تفصيل و وضع و مكان و هيئت و طول و عرض و قطر معروض شود . ليكن چون كاشان از حد بين المشرق و الجنوب از جهت يمين الاحد بين المغرب و شمال جميع كوهسار و اغلب قراء و مزارع آن در قلل و جبالاند و قلهها و كوههاى عظيم بسيار است انشاء اللّه اسامى آنها را مشروحا معروض ميدارد . مخقى نماناد كه در حدود كاشان به همه جهت [ 39 ر ] در دو موضع دو بند بستهاند كه آبهاى بارش بهارى و جزئى آبهاى قدرتى و قناتى در آنها جمع شده در عرض سال متدرجا از نشيب آن بمزارع حومهء شهر مىآيد و تفصيل آن از پيش گذشت . و اما اسامى كوهها : چون كاشان در دامنه واقع شده و فاصلهء آن از دو طرف بكوه يك فرسخ و نيم و دو فرسخ و سه فرسخ الى چهار فرسخ است ، چنان كه از جانب جنوب و قبله يك فرسخ و نيم است الى مزرعهء شورابه كه در بالاى سر فين سفلى و ابتداى كوهسار واقع مىباشد و قطر آن كوهها الى سرحد ده فرسخى همهجا هشت فرسخ و نيم و هفت فرسخ و شش فرسخ سه چهار رشته كوههاى عظيم به يكديگر متصل است و