عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
7
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
مبذول فرمايد . عرض كردند كه چون منزل و مسكن معتبر مستحكم متينى نداريم و جمعيت ما در اين جلگه متفرق است سالى چند نوبت ديلمان بر سر ما بتازند و مال و عيال ما را اسير و دستگير نمايند ، اعظم مهمات ما آن است كه رفع تعدى و دفع شر [ 9 پ ] از سر اين ضعفا نموده در پناه خود حفظ فرمايند . زبيده خاتون را ملتمس اهل چهل حصاران مقبول افتاده فى الفور باحضار معماران و مهندسان و ارباب خبرت و وقوف حكم فرموده و بر حسب استعداد و قابليت همين موضع زمين را تعيين نموده و طرح برج و بارو و خندق را به همين وضعى كه در نظر است در ساعت سعد - كه چنان كه معهود است از براى علامت و آثار طول و عرض و وضع هر بنائى كاه يا گچ يا خاكستر ريزند - بنياد قلعهبندى اين بلد را كاه فشاندند ، لهذا به كاه فشان موسوم گشت و بكثرت استعمال پارسيان كاشانش گويند . در تاريخ قم به نظر رسيده كه مزارع قريتين يزدل و مشكان كه « 1 » بطريد آباد و بطريده [ موسوم ] است از آن است كه اول موضعى كه از فرو نشستن آب دريا از آب برآمد و ظاهر شد همين دو موضع بود . زيرا كه در طسوج و دامنهء كوهى بزرگ واقع شده و آثار مهندسهء قلعههاى متعدده و نهرهاى مخروبه كه به ساروج در نظر است معلوم ميگردد كه از رود - خانههاى [ 10 ر ] همزر و درم كه بالفعل داير است آب به قلاع مزبوره واقعه در آن دامنه آمده در اطرافش زراعت شده فاضلش به آن دريا ريخته است . و آنچه محقق گشته كاشان بسعى زبيده خاتون زوجهء هارون الرشيد
--> ( 1 ) - اصل : به