عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
85
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
بزرگ معتبرهء كاشان است مدتها است كه تيول مرحوم عيسى خان بيكلر بيكى طهران بوده و بعد از فوت او متعلق گشت به اولاد و احفاد او و بالفعل نيز آن دو قريه از تحت اختيار [ 73 پ ] حكومت كاشان موضوع مىباشد . و يكى ديگر از آبهاى قدرتى كاشان كه فى الحقيقة محل حيرت و اسباب تأمل اولو الابصار است آب چشمهء قريهء نياسر كه يكى از قراء سردسير تيولى اين ولايت مىباشد و آن چنان است كه بر فراز قلهء كوهى بزرگ از موضعى كه از طرف مشرق و از جنوب و از طرف شمال بفاصلهء كمى آن كوه پست شده تا حدى كه به زمين منتهى مىگردد و از سمت مغرب هم تقريبا ده پانزده ذرع منحدر گشته بفاصلهء يكهزار ذراع بكوه بزرگى متصل ميگردد با وصف ما ذكر در آن موضع رفيع آن چشمه در وسط گودالى است و در طرف غربى آن گودال شكافى و معادل چهار سنگ آب پاك زلال گوارا بر ميجوشد و آن موضع را ديوارى باطرافش گذارده چشمهء زنانه مينامند و به قدر پنجاه ذرع فاصله حوضى بزرگ از سنگ و آهك ساخته بچشمهء مردانه موسوم داشتهاند چه كه آب آن چشمه هم در صفا و پاكى و خاصيت و ساير صفات به آب [ 74 ر ] چشمهء فين يكسان است و به جهت رفع همان امراض كه مردم بچشمهء فين ميشتابند به اين چشمه هم مقصود حاصل مىشود . تفاوت آن آب با چشمهء فين همان است كه آن از اندازهء خود كسر نميكند و اين در سالهاى پر بارشى ده سنگ هم مىشود و در اوقات خشك سالى مثل اين سال كه مطابق يكهزار و دويست و هشتاد و هفت هجرى ( 1287 ) است بيك سنگ رسيده است .