در كمال لطافت و نزاكت و حلاوت از قبيل توت سفيد بىدانه و توت شميرانى و توت سياه [ و ] شاه توت و توت سرخ شاهانى . و اما محصول زمينى دشتى همه نوعى در كمال خوبى به عمل ميآيد ، از قبيل جو و گندم و ذرت « 1 » و گاورس و نخود و لوبيا و ماش و عدس و سنگك و خربزه و هندوانه و خيار و بادنجان و چغندر و شلغم [ 70 پ ] و كلم و ترب و سيب زمينى و زردك و كاهو و اسفناج و جعفرى و پياز و سير و تره تيزه و پودنه و نعناع و ريحان و بادنجان فرنگى و نظايرها . و از مركبات نيز نارنج و ليمو و بكرائى تربيت « 2 » مىشود و از هر جهت خوب به عمل آيد ولى در زمستان حفظ آنها از سرما و برف لازم است « 3 » ، و از درختان سردسيرى گردو و بادام و فندق و گيلاس نيز تربيت مىشود و كذلك پستهء ممتاز به عمل مىآيد . و اما خاصيت آن : در زمستان آب چشمه گرم است و در تابستان بغايت سرد و امراض سوداوى را از قبيل كوفت و جذام و آكله و آتشك و داء الثعلب و داء الفيل و نظاير اين امراض مزمنهء جلديه را بسيار مفيد و مجرّب است كه در عرض سال امراض خود را از راههاى دور و دراز به آن آب استشفا ميجويند وزن و مرد مىآيند . زنان در چشمهء زنانه و مردان در چشمهء مردانه هفته ساكن شده شبانه روزى ده نوبت سر و تن خود را به آب شسته مرض خود را

--> ( 1 ) - اصل : زرت ( 2 ) - اصل : ترتيب ( 3 ) - دستخط مبارك : مقصود واضح است منظور بيان استعداد و قابليت زمين وى است و الحق آب ( و ) زمين ممتاز دارد و لكن اين حبوبات ( و ) ميوه‌جات مصنف اغراق نوشته . بالفعل اينهمه و به اين خوبى موجود نيست ( و ) به حق خدا نارنج ( و ) ليمو ( و ) سيب زمينى دروى وجود ندارد مگر بالقوه باشد . ( حاشيه )