باب طاء آخوند ملا محمد طاهر - بن عبد اللّه از علماء و فقهاء و مقدسين و اشخاصى بود كه تمام تحصيلاتش در اين ارض شريف بود ، و از زهاد و اوتاد عصر خود به شمار مىرفت . در علوم ادبيه و سطوح و خلاصة الحساب و فارسى هيئت تدريس مىنمود . اواخر عمر در زرند قم ساكن و در آن‌جا مرحوم شد و قد جاوز التسعين . باب عين حاج شيخ عباس قمى پسر مرحوم كربلائى محمد رضا است كه يكى از صلحاء و اتقياء بود . در سال 1294 هجرى در شهر قم متولد شد . تحصيلات ابتدائيه را در قم نمود و در سن هيجده سالگى به نجف اشرف رهسپار در خدمت محدث جليل مرحوم حاج ميرزا حسين نورى به تحصيل علم حديث و اخبار پرداخت و در سفر و حضر ملازم آن جناب بود ، پس از فوت آن مرحوم به قم مراجعت و چند سال هم در قم مقيم و به تأليف و موعظه اشتغال داشت . در سال 1332 به علت فقر و تنگدستى و عدم مساعدت اهل روزگار از قم به مشهد مقدس حركت و در آن‌جا از بركت ثامن الحجج امورش رو به بهبودى گذاشت و به تأليف كتب نافعه پرداخت . در سال 1354 از مشهد مقدس عازم نجف اشرف شد و در آن‌جا مقيم و مشغول تأليف و ترويج بود ، تا اين‌كه در شب 23 ذيحجه سال 1359 مرحوم و در صحن علوى پهلوى استاد خود حاجى نورى مدفون گرديد . تأليفات مفيده و نافعه زيادى دارند كه اغلب آنها طبع و منتشر گرديده و ما را از ذكر آنها بىنياز مىسازد رحمة اللّه عليه « 1 » حاج شيخ عبد الكريم يزدى حايرى ، بن محمد جعفر ، مسقط الرأس معظم له در « مهرجرد » از بلوك « ميبد » كه فعلا از توابع اردكان يزد است . به سال 1276 قمرى در قريهء مزبوره متولد شده ، تحصيلات ابتدائيه را در اردكان نزد « مجد العلماء اردكانى » ، و ديگران

--> ( 1 ) - مانند كتاب مفاتيح الجنان ، منتهى الامال ، تحفة الاحباب ، تتمة المنتهى ، غاية القصوى ترجمهء عروة الوثقى ، الكنى و الالقاب ، هدية الاحباب ، هدية الزائرين ، و از همه مهمتر و ارجدارتر كتاب مستطاب « سفينة البحار » در دو مجلد بزرگ ، كه فهرست دائرة المعارف « بحار الانوار » علامهء مجلسى است ، بعلاوهء مطالب ارزنده و نكات بديع و برخى از احاديث مورد احتياج و لطائف تاريخى و غيره كه در مدت بيست سال و پس از مطالعه دو دوره بحار الانوار تأليف نموده و جهان تشيع را رهين زحمت خود ساخته است . ( د ) [ شرح زندگانى مرحوم حاج شيخ عباس قمى را نويسنده توفيق يافته ، نخست در كتابچهء كوچك به نام « حاج شيخ عباس قمى مرد تقوى و فضيلت » ، سپس در سال 1378 در دو جلد بزرگ - بخش يكم و بخش دوم - به عنوان جلد 11 « مفاخر اسلام » با تحقيقات لازم نگاشته است . و للّه الحمد ]