محمدحسين ناصر الشريعه

329

تاريخ قم ( فارسى )

مشهور است ، معزى اليه دزفولى هستند « 1 » وفات مرحوم حاج ملا آقا حسين در سنهء 1327 هجرى به شهر قم اتفاق افتاد و در صحن جديد مدفون گرديد ، سنگى بلند بر روى قبرش منصوب است . حاج شيخ محمد حسين پائين شهرى ، از مجتهدين بزرگ و باتقواى قم بوده و در بقعه على بن جعفر عليه السّلام مدفون است . ميرزا سيد حسين قمى ، مرحوم ميرزاى فيض در تاريخ خود مىگويد : « ميرزا سيد حسين صدر الحفاظ حكيمى است دانا و فاضلى است به جميع علوم توانا ، والدش حاج سيد اسمعيل از وجوه و بزرگان خدام آستان مبارك فاطمهء معصومه صلوات اللّه عليها بوده كه به منصب صدر الحفاظى مفتخر و مباهى بوده است . تحصيل علوم ادبيت و عربيت را در حيات مرحوم والدش در اين بلد شريف نموده ، چون والدش رخت به دار جنان كشيد بر حسب وراثت منصب جليل والدش مرجوع به او شد . در صبح و شام برحسب ياسا و قرارداد اين شغل در دار الحفاظ سركار فيض آثار حاضر شده با ساير قاريان و حافظان مشغول تلاوت قرآن مىشدند . از بلندى نظر و علوّ قطرت ، اين شغل را دون مراتب و قابليت خود ملاحظه نموده ، تحصيل علم و تكميل معنى انسانيت را وجههء همت و پيشنهاد خاطر نموده ، رخت به دار الخلافهء طهران كشيد و در مدرسهء خان مروى كه مجمع علماء و محل انجمن فضلاست حجره گرفت . علم فقه و اصول را در مدرس تحقيق فريد العصر وحيد الايام ميرزا عبد الرحيم نهاوندى حاضر مىشدند ، و مراتب علم حكمت از الهى و طبيعى را در محضر حكيم بىمانند ميرزا ابو الحسن جلوه اسفار مىنگريست ، و يك چند زيب مجلس تحقيق حكيم عارف ربانى آقا محمد رضاى قمشهء

--> ( 1 ) - حاج شيخ مرتضى بن ملا محمدى امين انصارى متوفى به سال 1281 هجرى چنان‌كه مؤلف گفته اصلا از مردم دزفول و ليكن به علت قرب جوار معروف به شوشترى شده است . شيخ انصارى سرآمد مجتهدين و فقهاى شيعه در صد ساله گذشته مىباشد . شيخ شاگرد حاج ملا احمد نراقى و حاج ملا اسد اللّه بروجردى و استاد گروه بسيارى از فقهاء عاليقدر است كه از جمله آيت اللّه آخوند خراسانى ، آقا شيخ هادى تهرانى ، حاج ميرزا حبيب اللّه رشتى ، شيخ الشريعه اصفهانى ، ميرزا محمد حسن شيرازى و آقا سيد حسين كوه كمرى و غيرهم است كه همه از اساتيد مسلم فقه و اصول و مراجع نامى شيعه بوده‌اند . كتاب‌هاى « مكاسب » و فرائد معروف به « رسائل » كه متضمن عالىترين مطالب تحقيقى فقهى و اصولى شيعه ، و از زمان شيخ تاكنون جزو برنامه‌هاى درسى حوزه‌هاى علميه است ، از آثار مشهور و گرانبهاى شيخ است . ( د )