محمدحسين ناصر الشريعه
325
تاريخ قم ( فارسى )
مرتضى انصارى و رجوع نمود به قم . و تصنيف كرد در قم كتاب « مقاليد الاحكام » را در شش جلد و آن كتاب بزرگ پرفائده و پرفرعى است ، و كتاب « الدرة الباهرة فى احكام العترة الطاهرة » و آن دو مجلد است ، و كتاب « ينابيع » در توحيد و نبوت و اثبات كفر بعض اهل الحاد و بدعت . و از براى اوست قريب بيست رساله ، با اين كه مشغول بود به ترويج دين و قمع ظالمين - و او را رحمت اللّه تعالى عليه حالات و محاسباتى بود با نفس خود در ايام حياتش ، و مردى ورع و زاهد و كثير التهجد و البكاء بود . بسيارى از اوقات مناجات ابو حمزه ثمالى را در قنوت نماز وترش قرائت مىنمود ! و او را كرامات باهراتى است . در موقع وفات شصت و سه سال داشت . در روز شنبه سيم شهر صفر سنه 1303 رحلت و در دار الايمان قم در بقعه زكريا بن آدم نزد قبر پدر و جدش مدفون گرديد » . آخوند ملا محمد جواد قمى ، ميرزاى فيض در تاريخ خود مىگويد : « ملا محمد جواد عالمى است قدس نهاد و فاضلى است زهد بنياد كه از زمان ولادتش تاكنون دامن قدس و عصمتش به هيچ مكروهى آلوده نشده است تا به محرم چه رسد . در مدرس تحقيق و حوزهء تدقيق ذهنش چنان تندرو است كه هنگام اقتحام به معضلات مسائل برق و شهاب با او كندند ، نياكان و اجدادش از سلسله و دودهء مردمان قمى الاصل و تجارتپيشهاند ، و هماكنون بنى اعمام و اقارب او به تدين در تجارت معروف و مشهورند . حضرتش تكميل علوم مقدمات و ادبيه را در قم فرموده به اعتاب عاليه كه اكنون مدار رحاى هر علم است گسيل شدند و چندين سال زيب محفل تحقيق جناب حجة الاسلام شيخ مرتضاى شوشترى انصارى اعلى اللّه مقامه بودند ، تا استنباط فروع از اصول نموده به قم معاودت فرمودند ، اكنون يكى از رؤساى علماى اين بلد است كه احكام شرعيه و فيصل مهمات منوط به رأى رزين و قلم مشكين ايشان است » . مؤلف گويد : عالم مرقوم در مسجد امام حسن به امامت قيام مىنمود . در سنه 1312 هجرى مرحوم و در شيخان بزرگ مدفون گرديد . حاج ميرزا جواد آقا تبريزى ، از بزرگان علماء اخبار و اخلاق و در نجف از شاگردان حاج آقا رضاى همدانى و آخوند ملا حسينقلى بوده ، در انقلابات مشروطيت از تبريز به قم هجرت و با عائله و فاميل در قم اقامت نمود - ضمنا هم مشغول تدريس اخلاق و معارف بود تا پس از