سيد جليل مير مصطفى بن حسين حسينى تفرشى در كتاب امل الآمل است : او عالم و محقق و ثقه و فاضل است ، او راست كتاب رجال . « 1 » روايت مىكند از ملا عبد اللّه شوشترى ، و از شيخ عبد العالى بن على بن عبد العالى عاملى كركى « 2 » از پدر خود شيخ على بن عبد العالى و بعضى از راويان عصر شيخ طوسى را در رجال خود نام برده است ، ولى اشخاصى را كه متأخر از شيخ طوسى بوده‌اند جز اندكى نام نبرده است . صاحب « روضات الجنات » مىگويد : تا به حال من تحقيق نكردم روايت احدى از علماء را از او ، و گمان من اين است كه صاحب عنوان از بنى اعمام سيد فيض اللّه بن سيد عبد القاهر حسينى تفرشى فقيه متكلم رجالى است ، بلكه دور نيست كه او نيز از جمله مشايخ صاحب عنوان در اين فن و غير آن باشد . تقدم وى در اين صناعت ( علم رجال ) از امور شايعه‌اى است كه احدى انكار نكرده است . همچنين كمال وثاقت و عدالت و نهايت ضبط و جلالت او ، و بس است در اثبات اين مراتب اين كه تلميذ و تربيت شدهء ملا عبد اللّه شوشترى مقدس ورع جليل نبيل معروف است . « 3 » مصقلة بن اسحق قمى اشعرى - از اصحاب حضرت امام على النقى عليه السّلام است . موسى بن حسن بن عامر بن عمران بن عبد اللّه بن سعد قمى ، شيخ نجاشى و علامه گفته‌اند كنيهء وى ابو الحسن است ، و او از ثقات و اعيان جليل القدر است . نجاشى گفته است او سى كتاب تصنيف كرده ، از آن جمله است : كتاب الطلاق ، كتاب الوصايا ، كتاب الفرائض ، كتاب

--> ( 1 ) - كتاب « نقد الرجال » كه از كتب مشهور رجال است و مؤلف مكرر از آن نام برده است ( د ) اخيرا تجديد چاپ و تحقيق شده است . ( 2 ) - شيخ على بن عبد العالى كركى عاملى معروف به « محقق ثانى » يا « محقق كركى » مؤلف كتاب مشهور و گرانقدر « جامع المقاصد » و متوفى يا مقتول به سال 940 هجرى ، از شخصيت‌هاى بارز علمى شيعه و مجتهدين بزرگ اين طايفه است . وى در اوائل دولت صفويه به ايران آمد و مورد توجه مخصوص شاه اسمعيل اول و فرزندش شاه طهماسب واقع شد ، فرمان معروف شاه طهماسب كه براى حل و فصل قضايا و حكومت شرعيه به وى داده دليل روشنى بر عظمت و موفقيت ممتاز وى در عصر خويش است . وجود فقيهى عاليقدر چون او در آغاز سلطنت صفويه و رسميت يافتن مذهب شيعه در ايران تأثير به سزائى در رواج مذهب شيعه و آشنا ساختن مردم ايران به اصول و فروع و شعائر تشيع داشته ، به‌طورى كه بايد او را زنده كنندهء مذهب شيعه دانست . فرزند او شيخ عبد العالى نيز از فقهاء و محدثين و متكلمين بزرگ مقيم كاشان بوده و به سال 993 رحلت نمود . ( د ) ( 3 ) - [ شرح‌حال مير مصطفى تفرشى را در جلد هشتم « مفاخر اسلام » به عنوان يكى از همعصران علامهء مجلسى نگاشته‌ايم . ]