محمدحسين ناصر الشريعه
315
تاريخ قم ( فارسى )
عماد الدين محمد بن محمد بن حسين بن مرزبان قمى ، چنانكه در فهرست شيخ منتجب الدين است فاضل و ثقه بوده است . سيد مجد الدين محمد بن محمد بن مانكديم حسينى قمى ، نسابه . در فهرست شيخ منتجب الدين است كه مردى فاضل و ثقه بوده ، او راست كتاب انساب . قاضى سعيد محمد بن محمد مفيد قمى ، از بزرگان حكماء و عرفاء و فقهاست كه داراى يدى طولى در مراتب حكمت و عرفان بوده ، و در فنون مزبور گوى سبقت از همگنان ربوده ، و در زمان خود منصب قضاوت قم به او مفوض و نزد شاه عباس ثانى صفوى محترم و معظم مىزيسته است ، جنابش از اعاظم تلامذهء مرحوم ملا محسن فيض كاشانى و ملا عبد الرزاق لاهيجى و ملا رجبعلى تبريزى است . « 1 » بهطورىكه صاحب « روضات الجنات » مىگويد : اوراست از مصنفات شايعه كتاب شرح كبيرش بر توحيد صدوق در چند مجلد ، بعض اجزاء آن كتاب به خط مؤلفش به دست من افتاد كه در نهايت حسن خط بوده ، از كتابخانه حكيم متأخر ميرزا محمد باقر نواب ، و خدا مىداند كه لذت مطالعهء آن كتاب هنوز در خاطر من است . از تصنيفات نفيسه اوست . ايضا كتابى به نام اربعينيات . در آن كتاب چهل رساله را جمع كرده كه از آنها چهل باب از ابواب معارف و تحقيقات گشوده مىشود و غير اين از كتب و رسائل . اوراست فرزندى فاضل و متكلم مدعو به ملا صدر الدين بن قاضى سعيد ، و در بعض نسخ معتبره است كه پسر مشار اليه در قم تدريس اصول كافى مىنموده ، سپس متولى منصب قضاوت آذربايجان گرديده است . مؤلف گويد : در كياسر مازندران نزديكى از فضلاى آنجا كه فعلا مرحوم شده اوراق و رسائل چندى از حكماء به خط مرحوم قاضى سعيد قمى رحمة اللّه عليه يافتم كه غالب آنها را
--> كرد ، و از اين راه بزرگترين خدمت را به دين اسلام و ملت ايران نمود . خواجه يكى از بزرگترين دانشمندان جهان و نابغه عالىقدر شيعه و فيلسوف نامى اسلام است - براى آشنائى بيشتر وى مراجعه كنيد به سلسله مقالات ما در مجلهء علمى و دينى « مكتب اسلام » چاپ قم - از شماره 9 سال سوم تا 2 سال چهارم ( د ) [ در سال 1362 شمسى نيز شرححال مفصل خواجه را در بيش از هشتاد صفحه ، در جلد چهارم « مفاخر اسلام » نگاشتهايم ] ( 1 ) - [ شرححال قاضى سعيد را به عنوان شاگرد ملا عبد الرزاق لاهيجى در جلد هفتم « مفاخر اسلام » نوشتهايم ]