محمدحسين ناصر الشريعه

284

تاريخ قم ( فارسى )

عبد اللّه ، از على بن اسحق آنها را روايت مىكنيم ، و در خلاصه است كه : على بن اسحق بن عبد اللّه بن سعد اشعرى مكنى به ابى الحسين ثقه است . على بن جعفر الهرمزانى ، مكنى به ابو الحسن ، در خلاصه مىگويد : وى ضعيف است . على بن حسين سعد آبادى ، شيخ در فهرست گفته است او از قميين و كنيه‌اش ابو الحسن است . عالم خبير ميرزا محمد استرابادى در « رجال كبير » گفته است : جماعتى از اصحاب و پاره‌اى از معاصرين حديث او را از حسان شمرده‌اند ، و علامهء مجلسى ملا محمد تقى « 1 » نيز چنان‌كه در تعليقه است اين را نسبت به جماعت داده ، و هر دو « 2 » به نفى بعد تصديق كرده‌اند بلكه ثانى صحت وى را بعيد ندانسته و او را از مشايخ اجازه شمرده است . شيخ و صاحب كتاب « مشتركات » او را از مشايخ ثقة الاسلام محمد بن يعقوب كلينى و احمد بن سليمان زرارى شمرده‌اند . على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى ، ( صدوق اول ) . شيخ نجاشى در رجال و علامه در خلاصه گفته‌اند : كنيت او ابو الحسن است و او در عصر خود شيخ قميين و فقيه و ثقه ايشان بوده است ، و گفته‌اند كه : وارد عراق شد و به شرف ملاقات شيخ جليل ابو القاسم حسين بن روح نوبختى كه از سفراء اربعهء ناحيهء مقدسه است رسيد ، و مسائلى چند از وى سؤال كرد و يا او به توسط على بن جعفر بن اسود طرف مكاتبه شد ، و از وى درخواست كرد كه رقعه او را كه استدعاء موهبت فرزند از حضرت منان در آن درج كرده به نظر مبارك بقية اللّه فى ارضه

--> ( 1 ) - ملا محمد تقى اصفهانى مشهور به « مجلسى اول » از مفاخر علماى ما در دورهء « صفويه » است . اين بزرگ مرد نامى جامع علوم دين بوده و كتاب‌هاى بسيارى به عربى و فارسى در ترويج و بزرگداشت مذهب شيعه كه با ظهور صفويه رسميت يافته بود نوشت . فرزند برومندش ملا محمد باقر معروف به « مجلسى دوم » يا به طور مطلق « علامهء مجلسى » متوفى به سال 1110 مؤلف كتاب با عظمت و دائرة المعارف « بحار الانوار » نيز در شمار بزرگترين دانشمندان ذو فتون ما است . خدمات اين پدر و پسر نسبت به آئين پاك تشيع و تأثير كتاب‌ها و مخصوصا كتب فارسى آنان كه ترجمه متون عربى و تا آن روز چندان معمول نبوده كه بدان‌گونه و به آن زيادى كتاب حديث و اخبار اصول و فروغ دينى به فارسى نوشته شود ، تأثير بسيار محسوس و مثبتى در رواج مذهب شيعه و حفظ عقائد مذهبى مردم ايران و فارسىزبانان بخشيد ، به‌طورى كه شيخ عبد العزيز دهلوى سنى مؤلف كتاب « تحفهء اثنى عشريه » كه در رد عقائد شيعه نوشته مىنويسد : « اگر مذهب شيعه را « مذهب مجلسى » بخوانند بجاست » ! ( د ) [ به حمد اللّه ، شرح‌حال مفصل پدر و پسر را در كتابى بزرگ به نام « علامهء مجلسى - بزرگمرد علم و دين » كه در چاپ دوم جلد هشتم « مفاخر اسلام » است ، نوشته‌ايم . ] ( 2 ) - [ يعنى وحيد بهبهانى و علامه مجلسى دوم ]