محمدحسين ناصر الشريعه
264
تاريخ قم ( فارسى )
منتجب الدين است كه صالح و فاضل است . حسن بن احمد بن « ريذويه » قمى در خلاصه مىگويد « ريذويه با راء مكسوره و ياء ساكنه و ذال مفتوحه و واو ساكنه و ياء مفتوحه از ثقات قميين است . كتاب « مزار » تأليف اوست ، و در « ايضاح » « 1 » است كه ريذويه با ذال مضمومه ، مىباشد . حسن بن حسين بن بابويه ، جد شيخ منتجب الدين صاحب فهرست مشهور است ، و او در فهرست در ترجمهء جد خود چنين مىگويد : « الشيخ الامام الجد شمس الاسلام الحسن بن الحسين بن بابويه القمى ، نزيل الرى المدعو حسكا » فقيه « ثقة وجه » ، يعنى اصل وى از قم است ، ولى مسكن او در رى بوده ، و حسكا « 2 » لقب داشته ، و از فقهاء و ثقات و وجوه ايشان است . پس از آن گفته است كه وى تمام تصنيفات شيخ طوسى را در ارض مقدسهء غرى « 3 » على ساكنها السلام ، و شيخ بزرگوار سالار بن عبد العزيز و قاضى ابن براّج را نزد آنان قرائت نمود . او را مصنفاتى است در فقه كه از جملهء آنها است كتاب « عبادات » و كتاب « الاعمال الصالحه » و كتاب « سير الانبياء و الائمه عليهم السّلام » . شيخ ثقة الدين حسن بن حسين بن على بن حسين بن بابويه در فهرست شيخ منتجب الدين است كه وى فقيه و صالح است . حسن بن خالد بن محمد بن على برقى ، مكنى به ابو على ، برادر محمد بن خالد ، چنانكه در كتاب خلاصه مىگويد : وى از ثقات مىباشد و در رجال نجاشى مىنويسد : كتاب نوادر از اوست ، و در فهرست شيخ است كه حسن بن خالد برقى برادر محمد بن خالد مكنى به ابو على ، او را كتبى است كه خبر داد ما را به آنها ؛ عدهاى از اصحاب از ابو المفضل از ابن بطه ، از احمد بن ابى عبد اللّه از عموى خود حسن بن خالد . حسن بن خرزاد ، بضم خاء و تشديد راء و زاى و ذال بعد از الف . علامه و نجاشى گفتهاند : او قمى است و كثير الحديث بوده ، و علوّ « 4 » او را در آخر عمر نسبت به قولى دادهاند ، و نجاشى گفته است كه او را كتاب « اسماء رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم » و كتاب « متعه » است ، ليكن شيخ در رجال مىگويد : حسن بن خرزاذ از اهل « كشّ » است .
--> ( 1 ) - [ ايضاح الاشتباه از جمله كتب علامهء حلى در رجال است ] ( 2 ) - [ حسكه و حسكا ، به زبان گيلكى به معنى حسن كيا ، و كيا يعنى شخص بزرگ . ] ( 3 ) - غرى از نامهاى زمين نجف اشرف است ( د ) ( 4 ) - [ علوّ در اصطلاح علماى رجال يعنى اشخاص طويل العمر ، مثلا نود سالگى به بالا ]