محمدحسين ناصر الشريعه
261
تاريخ قم ( فارسى )
ابو الحسن الرضا عليه السّلام ، و از او يك حديث روايت كرده ، پس از آن مىگويد كه : او از جمله ثقات است . ادريس قمى ، كنيهء وى ابو القاسم است ، وحيد بهبهانى در تعليقه گفته است : محتمل است وى يكى از دو اشعرى سابق الذكر بوده باشد . اسحق بن آدم بن عبد اللّه بن سعد اشعرى قمى . نجاشى مىگويد : او از حضرت رضا عليه السّلام روايت كرده و كتابى داشته كه آن را جماعتى روايت كردهاند ، شيخ نيز در فهرست از كتاب وى خبر داده ، چنانكه در تعليقه وحيد است . وى برادر زكريا بن آدم ، جليل الشأن است . اسحق بن عبد اللّه بن سعد بن مالك اشعرى ، از ثقات قميين است . از حضرت صادق و حضرت كاظم عليهما السلام روايت مىكند ، و احمد بن اسحق مشهور منسوب به اوست . اين جمله كلام علامه و نجاشى است ، و در مشتركات نيز او را توثيق كرده است . اسحق قمى از اصحاب حضرت باقر عليه السّلام و صاحب كتاب است ، چنانكه شيخ در فهرست گفته است ، و بعضى گفتهاند : ظاهرا او با اسحق سابق الذكر يكى است . شيخ ثقه ابو طالب ، اسحق بن محمد بن حسن بن حسين بن بابويه - در فهرست شيخ منتجب الدين است كه وى بر شيخ موفق ابو جعفر صدوق جميع تصانيف او را قرائت نمود . روايات و احاديث و مطولات و مختصراتى در اعتقاد به عربى و فارسى دارد ، خبر دارد ما را به آنها شيخ والد موفق الدين عبيد اللّه بن حسن بن حسين بن بابويه ، از مؤلف . اسمعيل بن آدم بن عبد اللّه بن سعد الاشعرى ، علامه در خلاصه و نجاشى در رجال او را از وجوه قميين و از ثقات شمردهاند ، و صاحب مشتركات بعد از توثيق او مانند نجاشى گفته است كه : محمد بن ابى صهبان از وى روايت مىكند ، ولى شهيد ثانى اتحاد او را با اسمعيل بن سعد كه ترجمهء او پس از اين خواهد آمد بعيد ندانسته ، بلكه فرزند محقق او جزما حكم به اتحاد نموده است . اسمعيل بن سعد بن احوص اشعرى قمى . شيخ و علامه وى را از ثقات و از اصحاب حضرت رضا عليه السّلام شمردهاند ؛ و صاحب كتاب مشتركات نيز او را به وثاقت ستوده است . اسمعيل بن عبد اللّه بجلّى قمى . پدر احمد بن اسمعيل بن سمكه است كه ترجمه وى گذشت . اسمعيل بن محمد . چنانكه در فهرست شيخ است وى از اهل قم مىباشد . گويند او