باب چهارم فصل اول در ذكر مساجد قم مساجد بزرگ و كوچك در شهر قم بسيار است و ما در اين‌جا از چند مسجد مهم نام مىبريم : مسجد امام حسن « 1 » مسجد امام از ابنيه قديمه‌اى است كه احمد بن اسحق اشعرى قمى ( ره ) « 2 » به امر حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام ساخته ، و بديهى است كه بعد هم تعميرات و اضافاتى در آن شده ، چنان‌كه در محراب ايوان بزرگ آن اين عبارت مسطور است : « عمل كلب على بن استاد سلطان القمى ( 1129 ) » كه مصادف با زمان شاه سلطان حسين صفوى بوده ، ولى ابنيه فعلى به جز زيرزمين طرف غربى كه بناى مرحوم حاج محمد ابراهيم تاجر قمى است ، از مرحوم حاج علينقى تاجر كاشانى است كه در زمان سلطنت ناصر الدين شاه ابنيه سابقه را خراب و مسجد را به اين وضع دلپذير درآورده است . بعدها هم فرزند او مرحوم حاج محمد على كاشانى دكاكينى در جلوخان مسجد ساخته و آنها را وقف مسجد نموده و زيلوهائى هم تهيه و تقديم كرده كه بعضى از آنها هنوز باقى است ، و از نام او حاكى است كه بناء پدر را به اتمام رسانيده است . اينك قصيدهء تعمير مسجد را از

--> ( 1 ) - [ مؤلف مسجد جامع را نخستين مسجد قم قلمداد كرده بود ، ولى ما در چاپ اول هم به خاطر قدمت و قداست « مسجد امام » آن را مقدم داشتيم ] ( 2 ) - شرح‌حال مفصل احمد بن اسحاق قمى متوفى در حدود سال 260 هجرى را در جلد دوم « مفاخر اسلام » نگاشته‌ايم .