مراجعت مىنمودند ، و بسا كه فتنه و فسادى بر سر اين كار برپا مىشد . در ايوان بقعهء اين امامزاده دخمه‌اىست كه در سال‌هاى پيش كه مهدى خان اعتضاد الدوله حكمران قم و ساوه و كاشان بدان بقعه مشرف شده حكايت نموده بود كه من و دو سه نفر در آن دخمه رفتيم اجسادى ديديم تر و تازه كه سرهاى آنها را بريده‌اند و مىگويند كه آنها از اصحاب آن حضرت بوده‌اند كه در اين حومه به جهاد كشته شده‌اند ، و در احاديث اهل بيت عليهم السّلام مدح اردهال وارد شده است چنان‌كه گذشت . * و اما امامزاده‌هائى كه در قم و اطراف قم هستند و اولاد با فاصله امام مىباشند بسيارند : امامزاده اسماعيل يكى از آنها امامزاده اسمعيل است . بنابر كتيبهء قديمه بقعهء او ، ولى ظاهرا نام او محمد بن عبد اللّه بن حسين بن على بن محمد بن امام جعفر صادق عليه السّلام است . نظر به عبارت تاريخ قديم قم كه مىفرمايد : « اين محمد بن عبد اللّه از قم رفت طرف بغداد و او را به نهروان كشتند و تابوت او را به قم آوردند به نزديك مسجد رضائيه دفن كردند . « 1 » و در حق هيچيك از امامزاده‌هائى كه در قم مدفونند ندارد كه او را شهيد كرده باشند ، مگر همين محمد بن عبد اللّه . و معروف است اين امامزاده به سيد سربخش . قبر اين امامزاده در اواخر شهر در محله‌اى معروف به « سيد سربخش » واقع است . در ميان بقعه قبر كوچكى است كه به قدر يك چهارم از زمين بلندتر است . مىگويند چون او را شهيد كردند سر او را در اين مكان دفن كرده‌اند . - بقعه و گنبد متوسطى دارد كه روى آن كاشى است . بقعه اين امامزاده كتيبه‌اى دارد به خط ثلث كه اين عبارت را از گچ بيرون آورده‌اند و هى هذه : « ذكر القديم اعلى و بالتقديم اولى ، امر ببناء هذه العمارة الرفيعة و الروضة الشريفة مرقد الامام المعصوم المظلوم اسمعيل بن الامام محمد بن جعفر الصادق عليهم السّلام ، الصاحب الاعظم الاعدل الاعلم والى اقاليم الفضل و الكرم ، مستخدم ارباب السيف و القلم ، المنصور بنصرة خير الناصرين ، غياث الحق و الدنيا و الدين ، امير محمد بن المولى المخدوم الاعظم الاعدل الاعلم ، جمال الحق و الدنيا و الدين على بن صفى اعلى اللّه شأنهما و رفع فوق الفرقدين مكانهما فى محرم الحرام سنة 776 » .

--> ( 1 ) - تاريخ قم ، ص 223 .