حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
پيشگفتار 69
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
شده است . اين كتاب مجددا در سال 1361 شمسى ، با اضافه مقدمه كوتاه نيم صفحهاى از محقق ، و يك صفحه غلطنامه در پايان كتاب ، توسط انتشارات توس به شكل چاپ أفست طبع گرديد . با توجه به گذشت بيش از 75 سال از نخستين چاپ كتاب ، نياز به احياى مجدد آن ، با رعايت ضوابط و اصول و استانداردهاى نوين تحقيق متون كهن ضرورى به نظر مىرسيد ، از اين رو پس از آنكه از تحقيق و چاپ كتاب انوار المشعشعين في ذكر شرافه قم و القميّين ، در سه جلد و رياض المحدثين في ترجمة الرواة و العلماء القميّين من المتقدمين و المتأخرين در يك جلد ، نوشته شيخ محمد على بن حسين نائينى اردستانى كچوئى قمّى ( متوفاى سال 1335 ه ) كه مورد عنايت و تقدير بسيارى از محققان و عالمان قرار گرفت ، فراغت يافتم ، پيشنهاد برخى از دوستان و سروران گرامى ، بويژه حضرت حجة الاسلام و المسلمين دكتر سيد محمود مرعشى را ، براى اقدام به تحقيق كتاب قم - گر چه خود را لايق به انجام آن نمىدانستم - پذيرفته ، و به مقدمات تحقيق آن همت گماردم ، و پشتيبانى و دلگرمى و تشويق اين عزيزان ، مشوّق من در تحقيق اين كتاب بود ، و اميدوارم كه در انجام اين كار موفق بوده ، و مورد قبول قرار گيرد . براى تحقيق كتاب كارهاى فراوانى انجام گرفته است ، كه نيازى به اشاره تفصيلى به برخى از آنها ، همچون بازنويسى نسخهء خطى ، مقابله چاپى با نسخهء خطى ، غلطگيرى ، مقابله مجدد ، و بازخوانى نهائى ، و بازخوانى جهت استخراج فهارس ، و جز اينها كه لازمه هر تحقيق صحيح و اصولى است نمىباشد ، از اينرو تنها به نكات ضرورى و مهم در رابطه با تحقيق مىپردازم ، كه عبارتند از : 1 - با توجه به ويژگيها و مزاياى نسخهء « اصل » ، كه پيشتر درباره آن سخن گفتيم ، او را اساس و پايه كار در اين تحقيق قرار داديم ، همچنين از دو نسخهء ( 1 ) و ( 2 ) كه هر كدام نمونهاى از نسخههاى الف و ب ( بنا به اعتقاد و نظر دكتر مدرسى ) مىباشند يارى جستيم ، و