حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
پيشگفتار 66
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
جاهل و نادان ، علم و دانش ، عجب و تكبر ، هوى و تعصب ، بقعه و خطّه ، رعاة و شبانان ، تكاسل و تهاون ، تعدّى و جور ، عنف و درشتى ، تلف و هلاك ، داهيه و مصيبت ، تمرد و سركشى ، بلديه و همشهرى ، شجاع و دلير ، درب و كوچه ، محبس و زندان ، عدالت و سويّت ، باغات و بساتين ، چاره و حيلت ، اربابان و خداوندان ، اطلاق و رهانيدن ، فرائض و رسوم . * اختلاف در ضبط نام اعلام و اماكن ، بدين گونه كه در سر تا سر كتاب ، يك نام با ضبطهاى متفاوت آمده است ، مثل : اصباهان ، اصبهان ، اصفهان ، اصپاهان ، اسپاهان ، اصفاهان / در پل ، دزپل / آتشكده ، آتش كذه / انوشروان ، انوشيروان / هارون ، هرون / گودرز ، كودرز / قباد ، كباد ، كواد ، غباد / مادرانى ، مادرائى ، مادراى / أبو صدام ، أبو صديم ، أبو الصديم / ابر شتجان ، ابرستجان ، ابرشتيجان / * حذف كلمه ( بن ) از ميان نام دو شخص ، مثل : عبد الله جعفر ، عبد الله حكيم ، عبد العزيز دلف ، حجّاج يوسف ، عبيد الله زياد . * حذف ضمير پسوند ( ه ) از آنكه ، و ضبط آن به شكل ( آنك ) در سر تا سر كتاب * حذف الف ميانى نام اعلام ، چنان كه در رسم الخط عربى كهن متداول است مثل : اسحق ، اسمعيل ، ملك . * ضبط و استعمال و جمعبندى برخى كلمات ، كه بر طبق دستور زبان عربى و فارسى نادرست است ، مثل : مراغبه بجاى مراقبه ، صلح بجاى صالح ، روندى بجاى راوندى ، اشاعرة بجاى اشعريان ، مقاسمت آبهاء ، قناءان ، سئم يا سؤم بجاى سوّم . * استعمال ناصحيح از كنيه در آغاز نامها ، بدون رعايت حالتهاى رفع و نصب و جرّ ، در أبو و أبى و أبا ، از اين رو مشاهده مىشود كه نام يك شخص در يك حالت صرفى به سه صورت ، مثلا : أبو حسين ، أبا حسين ، أبى حسين آمده است ، و احتمالا اين آشفتگى ناشى از وسواس مترجم در نقل نامهاى نسخه أصل عربى است ، كه در آن با رعايت قواعد صرف عربى ، نام يك شخص در حالتهاى مختلف به صورتهاى متفاوت ضبط گرديده