حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
544
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
نقيب « 1 » سادات كردانيد ، و ببصره وفات يافت ، و اعقاب او آنجااند . و أبى هاشم به اصباهان ، از ساداتى كه به شهر جىّ نزول كرده بودند ، پسر عمّان « 2 » اند . و ابو الحسن محمّد [ بن احمد بن محمد ] « 3 » بن احمد بن [ ابراهيم ] « 4 » طباطبا « 5 » ، شاعر اديب از ايشانست ، و اولاد و اعقاب ، و توالد و تناسل ايشان بسيار است .
--> او در آغاز هيزمكش بود ، ليكن همّت بلند او را به پادشاهى رساند ، و پس از او دو برادر مهترش عماد الدوله و ركن الدوله به پادشاهى رسيدند . معزّ الدوله در سال 334 هجرى در دوره خلافت المستكفى باللّه عباسى بغداد را فتح نمود ، و 22 سال بر عراق حكومت راند . و در بغداد درگذشت ، و در حرم كاظمين عليهما السلام دفن گرديد . ( 1 ) . نقابت از مناصب ساختهشده دوره عباسى است ، و نقيب - كه معمولا از سوى خليفه يا پادشاه از ميان بلند پايگان علوى تعيين مىشده است - عهدهدار رسيدگى به تمامى كارهاى متعلق به سادات و شريفان علوى و هاشمى مىگرديد . اين منصب تا نيمههاى قرن بيستم در عراق و برخى ديگر كشورهاى اسلامى برقرار بود . و از آنان با عنوان « نقيب الاشراف » نيز ياد مىشده است . ( 2 ) . يعنى پسر عمو مىباشند . ( 3 ) . افزوده از كتاب « الأصيلى : 114 » نوشته تاج الدين ابن الطقطقى . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . ابراهيم طباطبا ابن اسماعيل بن ابراهيم الغمر بن الحسن المثنّى ، سر سلسلة سادات حسنى طباطبائى مىباشند ، كه از سادات جليل القدر است ، و داراى سيزده فرزند بود ، وى نخستين سيد حسنى است كه در زمان منصور دستگير و در زندان كوفه در سال 145 هجرى به شهادت رسيد ، آرامگاه او در محله « حىّكنده » در فاصله يك كيلومترى مسجد جامع كوفه قرار دارد ، و از ديرباز زيارتگاه بوده است ( بنگريد به : المجدى : 72 ، و الأصيلى : 112 ) ، و در آغاز قرن بيستم ميلادى ملك فيصل بن حسين هاشمى ( نخستين پادشاه عراق كه از نسل او هستند ) آرامگاه او را بازسازى نمود . نواده او أبو الحسن محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن ابراهيم طباطبا مىباشد ، كه ابن الطقطقى در « الأصيلى : 166 » درباره او مىگويد : ( أبى الحسن الشاعر الاصفهانى ، صاحب كتاب الشعر ) . و عمري نسّابه در « المجدى : 74 » مىگويد : ( و منهم الشريف الشاعر المجيد المعروف ، و مولده اصفهان ، و هو أبو الحسن محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن طباطبا ) .